Thứ tư, 30/05/2018 17:58

Phát hiện gần 100 mẫu bột ớt chứa độc tố gây ung thư

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) vừa công bố kết quả kiểm tra ớt bột, ớt khô nguyên liệu tại các cơ sở sản xuất, chợ dân sinh và siêu thị trên toàn quốc

Aflatoxin là gì?

Theo tài liệu của tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Aflatoxin là độc tố vi nấm sản sinh tự nhiên bởi một số loài Aspergillus, là một loại nấm mốc, đáng chú ý nhất là Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus. Aflatoxin là độc tố và là tác nhân gây ung thư. Sau khi thâm nhập vào cơ thể, các aflatoxin có thể được gan chuyển hóa thành dạng trung gian epoxit hoạt hóa hoặc được thủy phân và trở thành M1 ít độc hơn. Các loài sinh aflatoxin thuộc chi Aspergillus phân bố rất rộng trong tự nhiên. Chúng có thể tạo khuẩn lạc và gây nhiễm vào hạt trước khi thu hoạch và trong quá trình bảo quản. Cây chủ rất dễ bị gây nhiễm bởi Aspergillus sau phơi nhiễm kéo dài trong môi trường có độ ẩm cao hoặc bị tổn thương các điều kiện xấu như hạn hán.

Các môi trường sống bản địa của Aspergillus là trong đất, thực vật mục nát và ngũ cốc đang bị giảm sức đề kháng vi sinh vật và nó xâm nhập tất cả các loại chất hữu cơ mỗi khi có điều kiện được thuận lợi cho sự phát triển của nó. Điều kiện thuận lợi bao gồm độ ẩm cao (ít nhất là 7%) và nhiệt độ cao. Các loại nông sản thường bị nhiễm aflatoxin là ngũ cốc (ngô, kê, lúa miến, gạo, lúa mì), hạt có dầu (lạc, đậu tương, hạt hướng dương, hạt bông), gia vị (ớt, hạt tiêu đen, rau mùi, nghệ, gừng) và các loại quả hoặc hạt khác như hạt dẻ, dừa… Aflatoxin cũng có thể xuất hiện trong sữa của động vật được cho ăn bằng thức ăn nhiễm aflatoxin.

Có ít nhất 13 dạng aflatoxin khác nhau có trong tự nhiên. Aflatoxin B1 được coi là dạng độc nhất và được sản sinh bởi Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus. Aflatoxin G1 và G2 chỉ được sinh ra từ A. parasiticus. Sự có mặt của Aspergillus trong các sản phẩm thực phẩm không phải lúc nào cũng là chỉ thị về mức aflatoxin có hại mà nó biểu thị cho rủi ro đáng kể khi sử dụng thực phẩm.

Ớt bột “bẩn” có khả năng cao gây ung thư

Aflatoxin M1, M2 thường được phát hiện trong sữa của bò được cho ăn bởi các loại hạt bị nhiễm nấm mốc. Các độc tố này là sản phẩm của một quá trình chuyển hóa trong gan động vật. Tuy nhiên, aflatoxin M1 cũng có mặt trong sản phẩm lên men bởi Aspergillus parasiticus.

Hiện tại, có hai phương pháp thường được sử dụng để phát hiện mức độ nhiễm aflatoxin ở người. Phương pháp đầu tiên là tính lượng phức AFB1-guanine trong nước tiểu. Sự có mặt của các phân tử nhỏ hơn chỉ ra rằng có sự tồn tại aflatoxin trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, phương pháp này dựa trên sự thời gian bán hủy của sự chuyển hóa, mức độ AFB1-guanine tính được có thể thay đổi theo từng ngày, vì vậy nó chắc chắn không phải là phương pháp tốt để xác định hàm lượng aflatoxin đối với sự phơi nhiễm trong thời gian dài. Một phương pháp khác là tính lượng phức AFB1-albumin trong huyết thanh. Cách tiếp cận này tính được lượng aflatoxin phơi nhiễm sau thời gian vài tuần đến vài tháng.

Phát hiện nhiều vi phạm

Qua kiểm tra đột xuất một số cơ sở sản xuất, kinh doanh ớt bột tại 10 tỉnh, thành phố, Thanh tra Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã lấy 262 mẫu ớt bột, ớt khô nguyên liệu để phân tích và phát hiện 95/262 mẫu phân tích vượt ngưỡng dư lượng aflatoxin cho phép, chiếm 36,25%.

Trong đó, tỷ lệ mẫu vượt ngưỡng dư lượng Aflatoxin tại cơ sở sản xuất, kho bảo quản chiếm 30,7%, tại hộ kinh doanh trong chợ chiếm 48,6%, tại siêu thị chiếm 21,62%.

Việc kiểm tra lần này nhằm làm rõ, ngăn chặn và xử lý kịp thời những cơ sở sản xuất, kinh doanh ớt bột có sử dụng các loại chất cấm, trong đó có một số loại hóa chất phát ra độc tố gây ung thư.

Ông Nguyễn Văn Tiến - Quyền Chánh Thanh tra Bộ NN&PTNT, nhận định hầu hết cơ sở sản xuất, chế biến, bảo quản, kinh doanh ớt bột khô là quy mô hộ gia đình, điều kiện chế biến, bảo quản không đảm bảo, dẫn tới có độc tố vi nấm Aflatoxin trong sản phẩm ớt bột.

Ngoài ra còn do người sản xuất và kinh doanh thiếu hiểu biết về quy trình sản xuất, bảo quản để không tạo độc tố.

Một nguyên nhân khác cũng được đại diện Bộ NN&PTNT chỉ ra, là nhiều địa phương có độ ẩm cao, mưa nhiều, không có thiết bị sấy, chủ yếu phơi tự nhiên, bao gói sơ sài dẫn đến ớt bột thường bị nhiễm nấm mốc Aspergillus flavus, Aspergillus parasiticus, là nguyên nhân chính sinh ra độc tố Aflatoxin.

Hiện Thanh tra Bộ NN&PTNT, Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản đang phối hợp với Cục An ninh Nông nghiệp nông thôn (A86) - Bộ Công an để xử lý các cơ sở sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh ớt bột vi phạm.

Đoàn kiểm tra cũng thông tin có 5 công ty nhập khẩu và kinh doanh ớt bột có Giấy chứng nhận sản phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm nhưng lại có rất nhiều lô hàng nhập về trong thời gian này mà không rút mẫu kiểm tra chất lượng trong đó có chỉ tiêu độc tố nấm mốc Aflatoxin.

Đoàn kiểm tra đã yêu cầu các cơ sở nghiêm túc bảo đảm điều kiện sản xuất, bảo quản theo quy định. Ngoài ra cũng kiểm tra, giám sát chất lượng không chỉ với ớt bột mà còn các loại nông sản có nguy cơ lây nhiễm nấm mốc như lạc, đỗ, hồ tiêu, điều….

Đoàn đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với 5 cơ sở sản xuất, nhập khẩu có vi phạm đề xuất xử phạt với số tiền 110 triệu đồng. Toàn bộ số hàng vi phạm sẽ bị thu hồi và tiêu hủy.

Tương Mai

Theo Báo Đời sống và Tiêu dùng

0 Bình luận
List Comment


0/1000