3 tháng trước

Xuất khẩu chè 8 tháng đầu năm vẫn trong xu hướng giảm

8 tháng đầu năm nay, xuất khẩu chè vừa giảm về lượng và giá trị, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) dự báo giá sẽ không biến động từ nay đến cuối năm.

Theo báo cáo thị trường nông sản của Cục Chế biến và Phát triển Thị trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT), 8 tháng đầu năm 2018, kim ngạch xuất khẩu chè ước đạt khoảng hơn 80.000 tấn, hơn 130 triệu đô la Mỹ, giảm hơn 10% về khối lượng và 7,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Giá chè xuất khẩu bình quân 8 tháng đầu năm 2018 ước đạt hơn 1.640 đô la Mỹ/tấn, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm 2017. Giá chè trong nước được dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức ổn định như hiện tại trong các tháng cuối năm 2018.

Bộ NN&PTNT cũng cho biết, trong 7 tháng đầu năm nay, các thị trường chính của chè Việt Nam tiếp tục là Pakistan với 37,3 triệu USD, chiếm 33,6%; Đài Loan với 15,6 triệu USD, chiếm 14%; Nga với 12,8 triệu USD, chiếm 11,5%; Trung Quốc với 9,5 triệu USD, chiếm 8,5%; Indonesia với 5,4 triệu USD, chiếm 4,8% và Mỹ với 4,3 triệu USD, chiếm 3,8%.

Điểm nhấn của xuất khẩu chè trong 7 tháng đầu năm nay là sự tăng trưởng của thị trường Pakistan, với tổng khối lượng tăng là 1,5 nghìn tấn (tương đương 9,7%) so với cùng kỳ năm 2017. Các thị trường có mức tăng trưởng tiếp theo là Đài Loan tăng 457 tấn (tương đương 4,8%), Trung Quốc tăng 400 tấn (tương đương 6,1%), Malaixia tăng 314 tấn (tương đương 16,2%) và Hoa Kỳ tăng 248 tấn (tương đương 7,1%).

Tuy nhiên lượng xuất khẩu chè của Việt Nam lại giảm mạnh ở hai thị trường lớn là Nga khi giảm 1,3 nghìn tấn (tương đương 13,2%) và Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất giảm gần 2 nghìn tấn (tương đương 60,9%) khiến cho tổng lượng xuất khẩu chè của Việt Nam giảm.

Trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đang căng thẳng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho hay, ngày càng xuất hiện nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhưng do người Trung Quốc làm chủ, cạnh tranh quyết liệt với các doanh nghiệp chè trong nước trong việc thu mua nguyên liệu. Điều này khiến cho các doanh nghiệp trong nước gặp không ít khó khăn, đặc biệt là trong giai đoạn lượng xuất khẩu đang có xu hướng giảm như hiện nay. Còn theo Hiệp hội Chè Việt Nam, xuất khẩu chè hiện giảm mạnh cũng một phần là do thị trường Nga biến động, đồng tiền mất giá khiến việc xuất khẩu chậm lại.

Ngoài ra, thực tế hiện nay trong ngành chè cũng cho thấy, phần lớn các doanh nghiệp xuất khẩu có quy mô rất nhỏ, không đủ tiềm lực đầu tư vùng nguyên liệu, thiết bị chế biến sâu và thiết bị đóng gói hiện đại. Đặc biệt, doanh nghiệp Việt Nam còn chạy theo thành tích về số lượng chứ chưa xây dựng thương hiệu. Các nhà sản xuất chè Việt Nam vẫn chỉ được khách hàng quốc tế biết đến về khả năng cung cấp khối lượng lớn, giá rẻ và chất lượng xuất khẩu trung bình. Để thay đổi được hình ảnh này là một thách thức rất lớn đối với mỗi công ty sản xuất và xuất khẩu, và đối với cả ngành chè Việt. Bên cạnh đó, vấn đề sản xuất chè an toàn, sạch; trồng và chăm sóc đúng quy trình cũng cần được các doanh nghiệp quan tâm.

Mặc dù đang đứng thứ 7 thế giới về sản xuất và thứ 5 thế giới về xuất khẩu với khoảng 130.000 ha trà và hơn 500 cơ sở sản xuất chế biến, công suất đạt trên 500.000 tấn chè khô/năm, song so với các nước trong khu vực, chè Việt đang có giá xuất khẩu thấp nhất, chỉ bằng 60 - 70% giá chè thế giới.

Theo dự báo, thị trường chè thế giới đang bão hòa, trong khi sản phẩm chè Việt lại lệ thuộc quá nhiều vào các thị trường xuất khẩu truyền thống. Với những thị trường khó tính như EU, Mỹ, sản lượng xuất khẩu khá khiêm tốn do để thâm nhập vào những thị trường này không phải điều dễ dàng.

Trong bối cảnh sản lượng chè xuất khẩu có xu hướng giảm như hiện nay, cung vượt cầu ắt giá sẽ giảm. Do vậy, ngành chè cần có biện pháp khuyến khích tăng tiêu dùng trong nước, đa dạng hóa các sản phẩm vào những phân khúc chè cao cấp như chè hữu cơ, chè đặc sản để nâng cao giá trị gia tăng, bảo đảm thu nhập cho người trồng chè. Muốn tăng sản lượng cũng như giá trị xuất khẩu, ngành chè cũng cần nỗ lực thay đổi tư duy sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó mới có cơ sở tăng giá bán, mở rộng thị trường, từng bước chinh phục các thị trường khó tính.

Trước diễn biến này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng khuyến cáo, bên cạnh việc nâng cao chất lượng, ngành chè cần có biện pháp khuyến khích tăng tiêu dùng trong nước, đặc biệt là trong bối cảnh lượng xuất khẩu đang có xu hướng giảm như hiện nay. Cũng cần đa dạng hóa các sản phẩm vào các phân khúc như hữu cơ, đặc sản để nâng cao giá trị gia tăng cho chè.

Bảo Anh
Theo Báo Đời sống & Tiêu dùng

Từ khóa: