Lễ hội làng Hội Phụ – rộn ràng bản sắc, bền chặt tình làng giữa nhịp đô thị hóa

Hội Phụ hôm nay là một “làng trong phố” điển hình. Nằm sát tuyến đường vành đai 2, thành phố Hà Nội trục giao thông huyết mạch, mảnh đất này đang chuyển mình mạnh mẽ theo dòng chảy đô thị hóa. Những con đường rộng mở, những ngôi nhà khang trang, nhịp sống năng động… tất cả tạo nên diện mạo mới. Nhưng giữa sự thay đổi nhanh chóng ấy, lễ hội làng vẫn hiện diện như một “mạch nguồn” bền bỉ, gìn giữ hồn cốt văn hóa và kết nối con người với nhau.

Không khí lễ hội bắt đầu từ những ngày chuẩn bị. Cờ hội rực rỡ dọc các tuyến đường, sân đình được dọn dẹp tươm tất, từng xóm, hội đồng niên, gia đình cùng nhau sửa soạn lễ vật. Các cụ cao niên cẩn trọng bàn bạc nghi lễ, gìn giữ từng nếp xưa với sự thành kính. Lực lượng thanh niên hăng hái bảo vệ, dựng rạp, trang trí, treo cờ hoa; chị em phụ nữ tất bật chuẩn bị đồ lễ chu đáo. Mỗi người một việc, nhịp nhàng và vui tươi tất cả cùng chung một tinh thần: làm nên ngày hội của chính mình.

Chính từ những công việc tưởng chừng giản dị ấy, sức mạnh cộng đồng được nuôi dưỡng. Khi mọi người cùng góp sức cho một hoạt động chung, họ không chỉ hoàn thành nhiệm vụ mà còn gắn bó hơn, hiểu nhau hơn. Đó là “sợi dây vô hình” nhưng vô cùng bền chặt, giúp cộng đồng vững vàng trước những biến chuyển của đời sống hiện đại.

Khi lễ hội chính thức diễn ra, sân đình Hội Phụ trở thành trung tâm văn hóa đầy sức sống. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với nghi thức rước nước từ giếng cổ về làng ngày 14-3 Bính Ngọ lễ dâng hương, tế lễ  tưởng nhớ công lao anh hùng liệt sĩ các bậc tiền nhân đã khai phá, dựng xây làng xóm. Tiếng trống hội vang lên trầm hùng, như nhịp nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa cội nguồn và tương lai.

Ngay sau đó là phần hội rộn ràng, tươi vui. Những tiết mục văn nghệ về đêm, trò chơi dân gian, những cuộc gặp gỡ thân tình đã làm sống dậy bức tranh làng quê đầy màu sắc. Người già gặp lại bạn cũ, thanh niên giao lưu, trẻ nhỏ háo hức vui chơi. Khoảng cách của đời sống hiện đại dường như được thu hẹp, nhường chỗ cho sự gần gũi, sẻ chia và tiếng cười ấm áp.

Quan sát lễ hội qua nhiều năm, có thể thấy giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở nghi thức hay hoạt động vui chơi, mà chính là ở “không gian kết nối” mà lễ hội tạo ra. Đây là nơi con người gặp gỡ, tái khẳng định sự gắn bó và ý thức mình là một phần của cộng đồng. Trong bối cảnh đô thị hóa khiến nhịp sống ngày càng nhanh, các mối quan hệ dễ trở nên lỏng lẻo, thì những không gian như vậy lại càng trở nên quý giá.

Lễ hội làng Hội Phụ vì thế không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là một “thiết chế tinh thần”  nơi lưu giữ ký ức chung, nuôi dưỡng giá trị chung và truyền cảm hứng cho các thế hệ. Người dân nơi đây hiểu rằng, sự phát triển bền vững không chỉ đến từ hạ tầng hay kinh tế, mà còn từ nền tảng văn hóa và tình người. Có lẽ vì vậy, mỗi mùa hội đến, những người con xa quê lại tìm về. Họ trở về không chỉ để dự hội, mà còn để gặp lại nhau, để nhắc nhớ về cội nguồn, về một nơi luôn thuộc về mình.

Bên cạnh không gian đình làng uy nghi và sân hội rộn ràng, nghè Hội Phụ hiện lên như một điểm nhấn trầm mặc, sâu lắng – nơi lưu giữ lớp trầm tích lịch sử và tâm linh lâu đời của cả vùng.

Nghè Hội Phụ từ lâu đã được người dân coi là chốn linh thiêng , gắn liền với việc thờ phụng các bậc tiền nhân có công với quê hương, trong đó có tướng Đào Kỳ và phu nhân Phương Dung. Nếu đình là nơi hội tụ sinh hoạt cộng đồng, thì nghè lại mang dáng dấp của một không gian tĩnh tại hơn – nơi con người tìm về sự thành kính, chiêm nghiệm và kết nối với cội nguồn.

Trải qua thời gian, cùng với những biến động của lịch sử và sự đổi thay của làng quê trong quá trình đô thị hóa, nghè Hội Phụ đã có những giai đoạn xuống cấp. Tuy nhiên, bằng sự đồng lòng của nhân dân và sự quan tâm của chính quyền địa phương, công trình đã được chỉnh trang, tu bổ và cải tạo lại một cách bài bản, giữ gìn tối đa những giá trị kiến trúc truyền thống. Những hạng mục xuống cấp được xây lại mới, không gian cảnh quan được mở rộng, tạo nên diện mạo khang trang nhưng vẫn giữ được vẻ cổ kính, linh thiêng vốn có.

Điều đáng quý là trong quá trình tu bổ, người dân Hội Phụ không chỉ hướng tới việc “làm mới” công trình, mà còn rất chú trọng đến việc bảo tồn hồn cốt xưa. Từng chi tiết kiến trúc, từng không gian thờ tự đều được gìn giữ cẩn trọng, như một cách tiếp nối ký ức của làng qua nhiều thế hệ.

Cùng với nghè, chùa Hội Phụ cũng là một công trình tâm linh lâu đời, có vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần không chỉ của người dân trong làng mà còn của cả khu vực lân cận. Chùa không chỉ là nơi thực hành tín ngưỡng Phật giáo, mà còn là nơi nuôi dưỡng đời sống tinh thần, hướng con người tới những giá trị thiện lành, an yên giữa cuộc sống nhiều biến động.

Sự hiện diện song hành của đình – nghè – chùa đã tạo nên một quần thể văn hóa – tâm linh đặc sắc của Hội Phụ. Ở đó, tín ngưỡng dân gian và tôn giáo hòa quyện, quá khứ và hiện tại giao thoa, tạo nên một không gian vừa thiêng liêng vừa gần gũi.

Trong mùa lễ hội năm nay, khi các công trình đã được chỉnh trang khang trang, người dân và du khách càng cảm nhận rõ hơn giá trị của những di sản này. Không chỉ là nơi thờ tự, nghè và chùa còn là minh chứng sống động cho tinh thần đoàn kết của cộng đồng khi mọi người cùng chung tay gìn giữ, bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa của quê hương.

Đặc biệt, giữa nhịp phát triển nhanh của vùng ven đô, nghè và chùa Hội Phụ vẫn lặng lẽ đứng đó, như những “cột mốc ký ức”, nhắc nhở mỗi người về cội nguồn và những giá trị bền vững. Và chính từ những công trình tưởng chừng tĩnh lặng ấy, một sức mạnh mềm đã được lan tỏa sức mạnh của văn hóa, của niềm tin và của sự gắn kết cộng đồng.

Giữa nhịp phát triển không ngừng của Thủ đô, tiếng trống hội ở Hội Phụ vẫn vang lên rộn ràng và đầy ý nghĩa. Đó không chỉ là âm thanh của lễ hội, mà còn là lời khẳng định dù thời gian có đổi thay, tinh thần đoàn kết và bản sắc văn hóa dân tộc vẫn luôn là nền móng vững chắc để cộng đồng bước tới tương lai.

Lưu Đức Thọ
Theo KTDU