Thời vàng son của cây cảnh là cùng thời nhà, đất Hà Nội có giá trên trời. Cái thời hầu hết đồng tiền của người dân, tổ chức, doanh nghiệp… đều đổ xô vào bất động sản. Nhưng nay, cây cảnh cũng héo theo… bất động sản.
Thời vàng son của cây cảnh là cùng thời nhà, đất Hà Nội có giá trên trời. Cái thời hầu hết đồng tiền của người dân, tổ chức, doanh nghiệp… đều đổ xô vào bất động sản. Nhưng nay, cây cảnh cũng héo theo… bất động sản.

Vàng son một thuở
Ngoài các khu đô thị được đầu tư cây xanh chung cho cộng đồng, các nhà vườn, biệt thự, nhà thấp tầng… của mỗi gia đình lại tiêu tốn lượng cây cảnh không nhỏ. Và ngay cả các căn hộ chung cư, trong phòng khách, ngoài ban công hầu như nhà nào cũng trồng một vài chậu, ang, cây cảnh bonsai. Nhà ít tiền thì mua cây vài chục, nhà dư giả thì mua cây tiền trăm, tiền triệu.
Hà Nội có nhiều công chức, viên chức giàu có, nhiều chủ doanh nghiệp, đại gia, thương gia… có tư dinh, trang trại, khu văn phòng riêng. Đây là điểm đến của các loại cây bonsai đắt tiền như tùng La Hán, vạn tuế, nguyệt quế, sứ, sanh, si… có tuổi đời hàng trăm năm, có dáng thế nói lên được khí phách, khát vọng, triết lý nhân sinh của chủ nhà. Các biệt thự quanh Hồ Tây có những cây tùng La Hán được mua cả nửa tỷ đồng, những cây sứ 300 triệu đồng…
Ngoài những loại cây “độc”, cổ thụ, quý hiếm được các thương lái mua về từ khắp mọi miền. Hầu hết, các cây còn lại được các thợ vườn trồng, tỉa tót ở các vùng ngoại thành Hà Nội như Thạch Thất, Phú Xuyên, Hoài Đức… và các tỉnh lân cận như Văn Giang (Hưng Yên), Tiên Du (Bắc Ninh), Xuân Trường (Nam Định)… Từ năm 2005 đến đầu 2011, thời thịnh vượng của thị trường BĐS, đây là giai đoạn Hội sinh vật cảnh ở các tỉnh thành hoạt động sôi động nhất. Nhiều hội chợ cây cảnh được tổ chức nhiều lần trong một năm nhằm giới thiệu, trao đổi các loại cây bonsai quý hiếm, giá có cây lên đến cả vài tỷ đồng. Ở nhiều huyện ngoại thành Hà Nội và một số tỉnh lân cận đã xuất hiện một lớp tỷ phú cây cảnh. Đó là những người năng động, nắm bắt thời cơ đã trúng thầu cung cấp cây cảnh, cây bóng mát cho các khu đô thị mới. Đây cũng là thời kỳ các thương lái Trung Quốc sang mua cây sanh con với số lượng rất lớn. Nhiều nông dân ở Hải Hậu, Xuân Trường (Nam Định) đã bỏ lúa trồng sanh. Bởi đơn giản: Mỗi sào đất trồng 40 gốc sanh, sau 2 năm bán tại vườn lãi gấp 3 lần trồng lúa. Đó là cái thời từ người trồng cây, người đi gom cây đến các đầu nậu cây phất lên nhanh như đào được vàng!
Méo mặt vì cây
Các dự án BĐS ngừng xây dựng, nhà đất, căn hộ bán ít người mua cho nên nguồn cung cây cảnh, cây bóng mát cũng ứ đọng. Nhiều người trúng thầu cung cấp cây cho dự án họ đã đặt nhà để vay tiền ngân hàng, vay cả tín dụng đen để đi gom cây. Bây giờ dự án đình trệ, chủ đầu tư không bán được nhà, không trả được tiền cây. Đầu nậu cây trở thành chủ nợ bất đắc dĩ. Có nhiều người dốc hết vốn liếng, lời lãi từ dăm năm buôn cây để gom cây tập kết kín cả một vùng trang trại chờ khi BĐS phục hồi là có hàng bán ngay. Nhưng đã 3 năm nay, BĐS ngày càng xấu đi, nhiều chủ trông cây mà héo hon cả ruột gan.
Một tỷ phú trong Hội sinh vật cảnh Nam Định cho biết: Vài năm trước, phần lớn đất cồn bãi ở Nam Định được ưu tiên trồng sanh. Chưa đủ, có đến hàng trăm ha đất trồng lúa cũng được chuyển sang trồng sanh bán cho Trung Quốc, giá trị đầu tư cả trăm tỷ đồng bây giờ bán không ai mua. Nhiều người chặt sanh làm củi để trồng lại lúa. Anh Nguyễn Văn T. một tỷ phú cây cảnh ở Phú Xuyên - Hà Nội cho biết: Dăm năm trước, cây cảnh mua vài chục triệu có khi bán được cả trăm triệu hoặc hơn. Đặc biệt là những cây có thế đẹp, hợp với tính cách của các ông chủ. Tôi có hơn 20 đầu mối gom cây cảnh khắp cả nước, họ đều là những tỷ phú nhờ cây. Nghề buôn cây cũng say như buôn BĐS, lời lãi được bao nhiêu đổ vào mua cây mới, ôm vào giờ bán cho ai!
Ở Hà Nội bây giờ, chỉ có những cây cảnh bonsai như lộc vừng, sanh, si, đề có gốc to, đẹp trồng gọn trong các ang với giá từ vài triệu đồng trở lại thì vẫn có người mua. Bởi những cây như thế phù hợp đặt trên sân thượng của các nhà tư nhân hoặc các mảnh sân nhỏ trước nhà. Còn các loại cây cảnh khác có giá rẻ hơn chỉ chờ đem bán vào dịp trước Tết Nguyên đán.
Thị trường là vậy, nước mắt và nụ cười. Khi BĐS ấm dần lên, cây cảnh bonsai, cây bóng mát sẽ tươi xanh trở lại.
Thế Lữ
theo Thanh tra