Dantin - 90% mẫu nước uống bày bán tại vỉa hè Hà Nội (được kiểm tra ngẫu nhiên) bị phát hiện nhiễm khuẩn E.coli, 100% mẫu nhiễm vi khuẩn gây nhiễm độc, nhiễm bẩn thực phẩm và hơn 33% số lượng mẫu có chứa hàm lượng kim loại nặng vượt mức cho phép như chì, thủy ngân, cadimi...
Dantin - 90% mẫu nước uống bày bán tại vỉa hè Hà Nội (được kiểm tra ngẫu nhiên) bị phát hiện nhiễm khuẩn E.coli, 100% mẫu nhiễm vi khuẩn gây nhiễm độc, nhiễm bẩn thực phẩm và hơn 33% số lượng mẫu có chứa hàm lượng kim loại nặng vượt mức cho phép như chì, thủy ngân, cadimi… Tuy nhiên, những con số khiến ai cũng không khỏi giật mình nói trên vẫn không làm giảm số lượng người uống nước vỉa hè.
100% nước vỉa hè nhiễm độc
Vừa qua, Trung tâm Kiểm nghiệm và Hợp chuẩn – Viện Thực phẩm chức năng Việt Nam (Bộ Y tế) đã lấy mẫu độc lập và ngẫu nhiên một số loại nước uống đường phố thông thường bao gồm trà đá, trà bát bảo, nước mía, nước nhân trần, nước vối cũng như các mẫu nguyên liệu khô tiền pha chế (như nhân trần khô), tại nhiều tuyến phố của Hà Nội như Hoàng Cầu, Đê La Thành, Lãn Ông, Cát Linh …
Vẫn biết 100% nước bày bán ở vỉa hè nhiễm khuẩn nhưng nhiều người vẫn vô tư uống nước.
Qua kiểm tra kết quả cho thấy, có đến 90% số lượng mẫu nhiễm khuẩn E.coli – loại vi khuẩn nguy hiểm được tìm thấy trong phân, có thể gây ngộ độc cấp tính ở người, làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường ruột, điển hình là tiêu chảy; 100% số lượng mẫu nhiễm B.cereus – loại vi khuẩn gây nhiễm độc, nhiễm khuẩn thực phẩm, được xem là căn nguyên gây ngộ độc thực phẩm ở các nước phát triển và đang phát triển. Trong khi có đến 45% số lượng mẫu được kiểm tra đã vượt quá giới hạn về nấm mốc, nấm men. Và số lượng mẫu chứa hàm lượng kim loại nặng vượt ngưỡng cho phép chiếm 33%.
Cụ thể, mẫu nước trà chanh bày bán ở phố Nhà Thờ, mẫu trà bát bảo và mẫu nước ngô ở phố Cát Linh, mẫu nước mía và mẫu nước trà xanh tại phố Đê La Thành, mẫu nước vối tại phố Hoàng Cầu nhiễm vi khuẩn gây rối loạn tiêu hóa và men mốc. Riêng mẫu nhân trần khô tại phố Lãn Ông và mẫu nước nhân trần đã pha tại phố Đê La Thành còn có hàm lượng chì hoặc thủy ngân vượt xa giới hạn cho phép.
Theo PGS. TS Hồ Bá Do – Phó Viện trưởng Viện Thực phẩm chức năng Việt Nam thông tin trên báo chí, nước uống vỉa hè thiếu an toàn nhưng vẫn được ưa chuộng do nhiều người cho rằng, ngộ độc thực phẩm thường chỉ bắt nguồn từ thức ăn. Nhưng thực ra, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe từ nước giải khát vỉa hè là rất lớn. Do quá trình hình thành và phát bệnh không diễn ra ngay lập tức nên người sử dụng luôn có tâm lý chủ quan.
PGS. TS Hồ Bá Do cho biết: Trong các mẫu nước trà xanh, mẫu nhân trần khô và nước nhân trần được kiểm tra ngẫu nhiên, hàm lượng chì đều gấp nhiều lần giới hạn cho phép. Hàm lượng thủy ngân trong loại nước này cũng vượt tiêu chuẩn của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống. Đặc biệt cơ quan chức năng còn phát hiện, trong các tháng mùa xuân và mùa thu, do thiếu ánh sáng mặt trời nên nhiều nơi đã phun hóa chất để cây nguyên liệu tiền pha chế nhanh héo, khô. Sau đó trong quá trình buôn bán, người kinh doanh lại “ướp” thêm một lượng hóa chất chống mốc để bảo quản.
Trà từ…bột hóa học!
Nhiều chủ quán tay bẩn vẫn vô tư pha chế nước cho khách.
Vì sao nước giải khát vỉa hè lại bẩn và chứa nhiều nguy cơ gây hại sức khỏe(?). Để làm sáng rõ vấn đề trên, phóng viên Đời Sống & Tiêu Dùng đã có cuộc tìm hiểu về nguồn gốc nguyên liệu, “mục sở thị” cách thức pha chế các loại nước này.
Hiện trên thị trường đang sử dụng nhiều loại bột, dầu hương liệu không rõ nguồn gốc. Theo chị H.T.H., từng làm nghề bán trà đá từ thời sinh viên trên đường Xuân La, Xuân Đỉnh, Từ Liêm cho biết: Các loại phụ gia có thể mua tại nhiều chợ, cửa hàng tạp hóa, nhất là ở gian đồ khô ở chợ Đồng Xuân với giá từ vài chục đến vài trăm nghìn đồng/kg. Với đầy đủ màu, mùi và vị của các loại trái cây, rau củ quả như Nha Đam, nho, cam, xoài, ổi…, người bán chỉ cần pha vài gram cho mỗi cốc là có thể đánh lừa vị giác người sử dụng. Đơn cử như trà chanh – loại nước uống đang được ưa chuộng thì các lát chanh được bỏ vào cốc chỉ có tác dụng… trang trí.
Tại nhiều quán giải khát, thứ bột hương liệu có xuất xứ từ Trung Quốc được dùng phổ biến bởi sự tiện dụng và siêu rẻ. “Khi áp dụng công thức pha chế này, người bán cũng không phải mất công lựa chọn loại chanh không có vị đắng và có thể kết hợp với đường hóa học để nhanh chóng làm ra một cốc nước giải khát chỉ sau vài giây”, một chủ quán trà ven đường Hoàng Cầu tiết lộ.
Trong khi đó việc bảo quản và sử dụng máy móc, công cụ pha chế nước uống vỉa hè thường không đảm bảo vệ sinh. Giống như loại máy vẫn dùng để ép nước mía siêu sạch, nhìn bề ngoài có vẻ sáng bóng và che đậy cẩn thận, nhưng từ lúc sử dụng đến khi hỏng không hề được cọ rửa. Đó là chưa kể đến việc người bán vừa cầm tiền, vừa cầm trực tiếp vào cây mía, đá hoặc sử dụng đá được làm từ nguồn nước bẩn chưa qua xử lý. Cốc của khách uống nước xong nhúng qua chậu nước chứ không hề rửa sạch, hàng nghìn lượt khách uống cũng chỉ tráng qua cùng một chậu nước.
Quá bẩn, nhưng bán… vẫn uống
Hàng nghìn người sử dụng chung một cốc nhưng chỉ được chủ quán tráng qua bằng nước lã dẫn đến nguy cơ lây nhiễm bệnh rất cao
Kết quả kiểm nghiệm của Trung tâm Kiểm nghiệm và Hợp chuẩn – Viện Thực phẩm chức năng có thể coi là nguồn thông tin tham khảo có giá trị cho cộng đồng, cơ quan chức năng trong việc nâng cao nhận thức của người dân về thực trạng ô nhiễm cũng như tác hại của nước uống đường phố tới sức khỏe người dân.
Nhưng sau khi thông tin nước nhiễm khuẩn công bố trên các phương tiện truyền thông đại chúng, theo quan sát của phóng viên thì tất cả các tuyến đường ngõ phố nước vỉa hè vẫn được bày bán la liệt. Nhất là ở các công viên, khu vui chơi giải trí, đặc biệt là trước cổng các trường học luôn tấp nập khách ra vào ngồi uống nước. Chưa kể đến các bến tàu xe hàng nghìn lượt khách thay nhau uống mỗi ngày, cứ mỗi cốc 3000đ, mỗi ngày thu nhập hàng triệu đồng.
Khi được hỏi có biết về thông tin nước nhiểm khuẩn mà báo chí nêu thì bạn Trần Thị Kim N., sinh viên trường đại học Thương mại uống nước trước cổng trường cho biết: “Mình cũng đã đọc thông tin này trên báo nhưng mà vẫn uống, vì thỉnh thoảng bạn bè tụ tập gặp nhau, ngồi uống trà đá cắn hạt dưa tán gẫu, chứ dùng nước ngọt thì bọn mình sinh viên làm gì có tiền…”
Còn anh Nguyễn Văn Quân, ngồi uống trà đá trên đường Hoàng Cầu (Đống Đa) chia sẻ: “Tôi làm văn phòng, thỉnh thoảng vẫn ra cổng cơ quan ngồi uống nước. Vẫn biết là nước nhiễm độc nhưng uống bao năm nay rồi có sao đâu, người ta uống được thì mình cũng uống thôi ! ”
Còn chị Nguyễn Thị Tâm một người bán nước ở khu vực ngã tư Cầu Giấy, gần Học viện Báo chí và Tuyên truyền hồn nhiên cho biết: “Tôi cũng nghe sinh viên nói về thông tin trên, nhưng tôi đã bán nước ở đây bao nhiêu năm rồi có ai bị làm sao đâu!. Tôi pha trà đá bằng nước đun sôi, cốc với ấm tôi lau chùi hàng ngày như gia đình mình sử dụng nên sạch sẽ lắm”(?!).
Hồ Thành