Từ thực tiễn, nhiều dự án công trình phúc lợi dân sinh đã đem lại hiệu quả đối với cuộc sống của người dân… Thế nhưng, một số phần tử quá khích, bị kích động đã tập chung đông người từ “phản đối” đến “chống phá” một chủ trương là điều không thể chấp nhận được. Các cơ quan chức năng cần phải vào cuộc để tìm ra thủ phạm và nghiêm trị thích đáng những đối tượng cố tình gây rối, cản trở dự án.
Một nữ công nhân phải nhập viện vì bị một nhóm người dân hành hung.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế, năm 2009, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã ra quyết định phê duyệt địa điểm lập quy hoạch chi tiết (tỷ lệ 1/500) xây dựng Nghĩa trang nhân dân thị xã Phúc Yên (Lâm Đài Viên) tại xã Ngọc Thanh, với diện tích 115.079m2. Đến năm 2010, UBND tỉnh lại ra tiếp Quyết định phê duyệt đồ án lập quy hoạch; Tỉnh giao cho UBND thị xã Phúc làm chủ đầu tư. Dự án nhằm đáp ứng nhu cầu chôn cất, an táng của đại bộ phận dân cư trong khu vực và các vùng lân cận, giải quyết được khó khăn trong công tác di dời mồ mả tại các dự án lân cận và đây còn là một tiêu chí của đô thị loại III.
Thời điểm đó, xã Phúc Yên chưa có một nghĩa trang nào thực sự được đầu tư cơ bản… Hầu hết là các nghĩa địa có từ trước, không có quy hoạch chi tiết, không được đầu tư xây dựng theo đúng quy định, không đảm bảo vệ sinh môi trường làm ảnh hưởng cảnh quan kiến trúc, lãng phí tài nguyên đất đai. Ở khu vực nông thôn, đa phần là các nghĩa địa tự phát, không đảm bảo vệ sinh môi trường và nếp sống mới.
Vì điều kiện kinh phí eo hẹp, năm 2015, UBND tỉnh ra Quyết định chuyển chủ đầu tư Dự án Nghĩa trang Lâm Đài Viên từ UBND thị xã Phúc Yên sang cho Cty TNHH An Viên – từ dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước sang hình thức đầu tư trực tiếp trong nước (DDI). Đến khi Cty An Viên triển khai xây dựng dự án thì vấp phải phản ứng của một số hộ dân tại thôn T80, thôn Đồng Giãng và thôn Sơn Đồng thuộc xã Ngọc Thanh.
Lúc này, có một số ý kiến của người dân cho rằng, dự án Nghĩa trang này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường (nguồn nước, không khí, âm thanh) và quy hoạch không đúng quy định về khoảng cách giữa nghĩa trang với khu dân cư. Lý do người dân đưa ra: Với quy mô của dự án đã được phê duyệt, gồm có: Mộ hung táng; Mộ cát táng; Mộ chôn cất một lần; Khu đài lưu tro cốt… như vậy khi có người chết sẽ tổ chức kèn trống - ảnh hưởng đến tiếng ồn; Đốt vàng mã - ảnh hưởng đến không khí; Nếu cải táng hoặc chôn cất một lần sẽ ngấm vào nguồn nước của người dân quanh vùng – vì dân cư nơi đây trên 80% dùng nước giếng khơi. Phải nói rằng, những thắc mắc của dân là hoàn toàn có lý.
Chính vì lẽ đó, tỉnh đã chỉ đạo cả một hệ thống chính trị vào cuộc. UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã ra Quyết định điều chỉnh quy hoạch lại dự án, bỏ loại hình chôn cất một lần và hung táng. Nghĩa trang chỉ còn hai hình thức: chôn cất là cát táng (lưu giữ cốt sau khi cải táng) và lưu tro cốt sau hỏa táng nên không có nguy cơ thẩm thấu chất hữu cơ phân hủy xuống nguồn nước.
Với quyết định này, chủ đầu tư đã chấp hành và thực hiện theo thiết kế từng ngôi mộ được xây bằng gạch và trát xi măng. Lo nguồn nước sạch cho dân, UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo sở Xây dựng; sở Nông nghiệp & PTNT; sở KH&ĐT; Trung tâm nước sạch và tỉnh chấp thuận đề xuất của UBND thị xã Phúc Yên và UBND xã Ngọc Thanh cho phép triển khai dự án nước sạch (sông Đà) về cho các hộ dân tại 3 thôn quanh dự án. Kiến nghị của các hộ dân về khoảng cách nghĩa trang đến trường học và khu dân cư không đúng với quy định. Theo quy chuẩn của Bộ TN&MT nghĩa trang phải cách khu dân cư tối thiểu 100m, nhưng trên thực tế các đoàn thanh tra, kiểm tra đo tại thực địa khoảng cách từ mép hàng rào nghĩa trang đến Trường tiểu học là 213m. Toàn bộ diễn biến sự việc và kết luận thanh tra, kiểm tra đã được công bố công khai trong các buổi đối thoại với người dân và có mặt đầy đủ các sở, ban ngành của tỉnh.
Như vậy phải nói rằng, toàn bộ những ý kiến thắc mắc của người tại 3 thôn thuộc xã Ngọc Thanh đã được lãnh đạo tỉnh thực sự quan tâm và có hướng chỉ đạo quyết liệt đến tác động môi trường của dự án tới sức khỏe của người dân xã Ngọc Thanh. Với mô hình mới của Nghĩa trang Lâm Đài Viên sẽ không có kèn trống, không có vòng hoa, không đốt vàng mã – dân có nguồn nước sạch… Thế nhưng, mọi sự quyết tâm vào cuộc của cả tỉnh đã trở thành “vô nghĩa” với một số người dân ở xã Ngọc Thanh?! Đó là khi chính quyền và chủ đầu tư đã thay đổi lại cả quy mô lẫn quy hoạch của dự án thì một số người lại không chấp thuận, cứ khăng khăng đòi chuyển dự án đi nơi khác? Vậy, đằng sau câu chuyện này là cái gì? Phải chăng, chủ trương của tỉnh - Một quyết định của Thủ tướng Chính phủ, của Trung ương đang bị coi nhẹ?
Ông Nguyễn Văn Vịnh - nguyên Bí thư Thị ủy thị xã Phúc Yên cho biết: "Khi chúng tôi xây dựng quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội đều có tính đến đất nghĩa trang vì đây là tiêu chí bắt buộc của một đô thị. Chúng tôi thấy việc bố trí nghĩa trang ở xã Ngọc Thanh là hợp lý và khả thi nhất, không có xã, phường nào của thị xã có điều kiện về đất đai, vì Ngọc Thanh có diện tích đất lớn (chiếm 2/3 diện tích thị xã). Nhưng việc thực hiện xây dựng khu nghĩa trang đang bị chậm. Chúng tôi đã phải “nợ” tiêu chí về nghĩa trang khi được công nhận đô thị từ loại III lên loại II rồi mà chúng tôi vẫn chưa trả được “món nợ” này. Nếu không tích cực, kiên quyết triển khai dự án sẽ tạo nên một tiền lệ nguy hiểm, không giữ vững kỷ cương và ảnh hưởng đến uy tín, đến việc thu hút đầu tư vào địa phương".
Thị ủy Phúc Yên đã có thông báo khẳng định rõ về vai trò và ý nghĩa về việc xây dựng Nghĩa trang Liên Đài Viên là hết sức cần thiết, cần có sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự vào cuộc của hệ thống chính trị từ thị xã đến cơ sở… và người dân cũng thấy được vai trò và ý nghĩa từ nghĩa trang này. Mặt khác, cần có biện pháp xử lý những phần tử quá khích, gây rối trật tự công cộng. Lãnh đạo Công an thị xã Phúc Yên cho biết: Cá biệt có hiện tượng, một bộ phận người dân phối hợp tốt với địa phương trong việc ủng hộ triển khai dự án đã bị kẻ xấu ném chất bẩn vào nhà, bị chửi bới, lăng mạ. Tới đây, cùng với hệ thống chính trị công an sẽ vào cuộc, lực lượng chức năng cũng sẽ kiên quyết xử lý các hiện tượng cản trở mang dấu hiệu tội phạm như gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích…
Và điều đáng buồn đã xảy ra, chiều ngày 24/4 vừa qua, Công ty An Viên (chủ đầu tư) cho một số công nhân vào khu đất của dự án dọn dẹp và cắm biển báo thì một số người dân kéo đến lăng mạ, chửi bới công nhân, đập nát 02 biển quảng cáo của Cty, thậm chí còn đánh đập 01 nữa công nhân phải nhập viện. Không những thế, số hộ dân này còn định bắt giữ người của Cty. Rất may, công an xã đã kịp thời đến ngăn chặn và đưa ngay số công nhân này của Công ty về trụ sở UBND xã nhằm giải thoát cho họ. Sự việc đang được Công an thị xã Phúc Yên vào cuộc điều tra.
Công Minh (t/h)