Bất cập trong quản lý tài nguyên khoáng sản ở Cao Bằng: Quặng tặc hoành hành

Dantin - Một loạt những quyết định xử phạt mới đây của UBND tỉnh Cao Bằng đối với những cá nhân và doanh nghiệp có hành vi khai thác quặng trái phép trên địa bàn chỉ là một minh chứng cho việc quản lý tài nguyên còn nhiều bất cập tại tỉnh này. Một điều dễ thấy nhất là các cơ quan chức năng của tỉnh Cao Bằng cũng như lãnh đạo địa phương dù có dốc toàn lực để chống “quặng tặc” nhưng tình trạng khai thác trái phép vẫn ngang nhiên diễn ra và chưa có hồi kết. Điều tra riêng của Đời sống & Tiêu dùng về việc khai thác quặng trộm nơi đây.

• Lâm Đồng đóng cửa thêm 22 mỏ khai thác khoáng sản
• Lạng Sơn quyết xóa khai thác khoáng sản trái phép
• Khai thác khoáng sản trái phép bị phạt tới 2 tỷ đồng

Lán trại của quặng tặc tại TX Cao Bằng.

“Trên này, người ta tìm quặng dễ hơn mua rau. Nhà nào cũng có người làm quặng. Không tự làm thì đi làm thuê. Giờ mấy ai còn ai trông vào nương lúa, nương ngô nữa đâu. Ruộng đồng và những cánh rừng đều tan nát hết rồi”, già làng Triệu Chí Hoàng, người bản Nà Lũng, xã Duyện Châu, thị xã Cao Bằng than. Đây cũng là điểm khai thác quặng trái phép lớn nhất của TX Cao Bằng.

Phá nát rừng tìm quặng

Những điểm quặng khai thác trái phép ở các bản Nà Lũng, Nà Đoong xã Duyện Châu, thị xã Cao Bằng đều thuộc những cánh rừng thông, rừng phòng hộ được chính quyền địa phương giao cho người dân quản lý.

Các tư thương kéo đến tận cửa rừng thu mua quặng sắt với giá từ 800 đến 900 đồng/kg, khiến nhiều người bỏ cả công việc nương rẫy hằng ngày để vào rừng đào quặng. Một người dân địa phương cho biết trung bình mỗi ngày đào quặng có thể kiếm được vài trăm nghìn đến cả triệu đồng. Đây là nguồn thu quá sức tưởng tượng của những người dân miền núi vốn nghèo khó như. Nhiều tháng nay, trên địa bàn xã Duyệt Chung, thị xã Cao Bằng, người dân đổ xô đi khai thác quặng trái phép khắp cánh rừng thông xóm Nà Lũng.

Đất rừng bị đào khoét, phá hoại tan hoang, cây cối đổ như “ngả rạ”, khắp cánh rừng xanh mơn mởn, tốt tươi hôm nào đang dần chuyển màu vàng úa, chỉ vì nạn "quặng tặc" đang bức tử rừng thông hàng ngày.

Quang cảnh cả cánh rừng như một công trường, người người tấp nập khai thác quặng trái phép. Do sức hút của bãi quặng, mỗi ngày một người bình thường có thể kiếm tiền triệu, lại có tư thương đến thu mua tại chỗ nên không những lượng người đi đào quặng ngày càng đông mà họ bất chấp tất cả để đào quặng. Cả cánh rừng bị đào khoét thành từng hố sâu hoắm nằm chi chít.

Những phần đất phụ có chiều cao hơn 10m rất dễ bị sập, nhưng "quặng tặc" vẫn ngang nhiên đào bất chấp nguy hiểm. Điều đáng nói là con đường vào bãi quặng nằm đối diện UBND xã Duyệt Chung và một trạm kiểm soát rừng nhưng không hề thấy bóng dáng cơ quan chức năng.

"Quặng tặc" ung dung đào bới và vận chuyển từ bãi ra bán cách trạm kiểm soát chưa đầy 5m. Cánh rừng bị bức tử và đang dần trở thành cánh rừng chết chỉ sau một thời gian ngắn, nhiều cây bị "quặng tặc" ngang nhiên chặt phá hay đào bới dưới lòng sâu, mưa gây sụt lún, cây nghiêng ngả dẫn đến nhiều cây bị chết khô, nằm chồng chất lên nhau. Ông Nông Văn An vô tư nói: “Mỗi cây thông to khi đào quặng bị đổ chết đền 100 nghìn, tiền đào quặng mỗi ngày kiếm được tiền triệu tội gì không đào”.

Tấn công cả lực lượng chức năng

“Sự hung hãn của “quặng tặc” không chỉ dừng lại ở việc phá rừng đào quặng một cách ngang nhiên công khai mà còn sẵn sang chống trả lực lượng chức năng khi đi kiểm tra, thu giữ”, đại điện của Sở Tài nguyên Môi trường Cao Bằng nói.

Theo Trung tá Hồng Văn Dinh, Phó Trưởng Công an huyện Nguyên Bình: Khoảng 12giờ ngày 4/09, trong khi lực lượng cảnh sát môi trường tỉnh đang phối hợp với Công an huyện Nguyên Bình để đưa tang vật là 3 chiếc máy xúc về trụ sở thì một đám đông hàng trăm người kéo ra chặn đường và chửi bới nhằm giải cứu phương tiện máy móc, trong đó có rất đông là trẻ em, người già và phụ nữ.

Một số thành phần quá khích đã ném đá như mưa vào anh em công an và cán bộ huyện. Anh Dinh và một số anh em khác đã bị đá ném trúng người, rất may không ai bị thương nặng. Do lực lượng chống đối quá đông, các chiến sĩ cảnh sát và lực lượng chức năng đã phải rút lui và các đối tượng chống đối đã mang đi tang vật là 3 chiếc máy xúc.

Thời gian qua, lãnh đạo huyện Nguyên Bình và lực lượng chức năng đã phối hợp tổ chức nhiều đợt truy quét các đối tượng khai thác vàng trái phép dọc sông Thể Dục, nhiều cuộc truy quét đã đem lại kết quả rất tốt. Tuy nhiên, còn một số đối tượng vẫn cố tình vi phạm, khi bị lực lượng chức năng đến kiểm tra thì bỏ chạy hoặc cố tình chống đối. Lần chống đối này là vụ lớn nhất và có quy mô tổ chức. Hiện nay, Công an tỉnh Cao Bằng đang tiến hành điều tra để làm rõ sự việc.

Tuấn Vũ - Quang Luân