Nhiều năm nay, trên 500 hộ dân ở phường Khương Trung, quận Thanh Xuân và phường Nguyễn Trãi, quận Đống Đa (Hà Nội) bức xúc gõ cửa cơ quan công quyền vì chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) và đăng ký hộ khẩu thường trú (HKTT). Theo họ, các điều kiện đều đáp ứng. Nguyên nhân do đâu chưa cấp?
Ông Đinh Tiến Sỹ, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận Thanh Xuân (người đứng phát biểu) cùng lãnh đạo quận trong buổi tiếp xúc đại diện các hộ dân. Ảnh: Thế Lữ
Nguồn gốc đất
Khoảng 450 hộ thuộc khu vực Đầm Hồng có đất tự san lấp trước năm 1993. Một số hộ có giấy tờ đất liên quan đến việc thu hồi theo Bản án số 757 ngày 28 - 29/9/1995 của TAND TP Hà Nội. Một số hộ sử dụng đất trong khu vực do UBND phường Nguyễn Trãi có biên bản bàn giao quản lý mặt bằng cho Cty HSC và Cty Dịch vụ sản xuất (DVSX) Hồ Tây để làm thủ tục hợp thức đất, trình UBND TP xin quyết định chính thức sử dụng đất. Cty DVSX Hồ Tây đã đóng góp kinh phí xây dựng hạ tầng với địa phương, tiến hành san lấp mặt bằng, phân lô cho cán bộ, nhưng chưa được giao đất theo quy định.
Vướng do đâu?
Vướng thứ nhất, theo Quy hoạch chi tiết quận Thanh Xuân tỷ lệ 1/2000 được UBND TP phê duyệt tại Quyết định số 112/QĐ-UBND ngày 28/12/1999, vùng đất tổ 83, 85 phường Khương Trung thuộc Quy hoạch công viên cây xanh và hồ điều hòa Đầm Hồng.
Vướng thứ hai, Bản án hình sự sơ thẩm số 757/1995 của TAND TP Hà Nội tuyên thu hồi đất của nhiều hộ dân ở khu vực Đầm Hồng nhưng không có danh sách kèm theo, không nêu rõ vị trí mốc giới đất... cho nên việc xem xét nguồn gốc đất không tranh chấp, không nằm trong bản án là không thực hiện được.
Vướng thứ ba, việc điều chỉnh công viên Đầm Hồng đang được thực hiện.
Vướng thứ tư, dân chỉ được đăng ký HKTT khi có nhà ở ổn định, không nằm trong diện lấn chiếm, không có mâu thuẫn tranh chấp, không nằm trong quy hoạch thời điểm từ 15/10/1993 về trước.
Rào cản là vậy, nhưng đại diện các hộ dân cho rằng: Họ có đủ điều kiện để cấp GCNQSDĐ theo Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ (Điều 20, Khoản 1 và Khoản 2) và đủ điều kiện để cấp HKTT theo Nghị định số 31/2014/NĐ-CP ngày 18/4/2014 của Chính phủ (Điều 5, Khoản 1, 2, 3).
Nút thắt dần được gỡ
Trong năm 2014, UBND quận Thanh Xuân đã có 3 cuộc tiếp, trao đổi đại diện các hộ dân, cụ thể: Cuộc ngày 29/5/2014 và 23/7/2014. Hai cuộc tiếp xúc này quận kết luận: Hiện tại chưa đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ do không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị.
Cuộc tiếp xúc thứ ba vào ngày 19/11/2014 (do chỉ đạo của UBND TP Hà Nội). Tại cuộc tiếp xúc này, đại diện các hộ dân vẫn khẳng định đất của họ không phải là đất lấn chiếm, không phải là đất nông nghiệp mà là đất của doanh nghiệp giao cho, không liên quan đến Bản án 647, sinh sống ổn định đã nhiều năm... đủ điều kiện để cấp GCNQSDĐ và HKTT, đề nghị quận báo cáo UBND TP thực hiện.
Giải thích về vấn đề đăng ký HKTT, ông Bùi Văn Tiến - Phó Trưởng Công an quận Thanh Xuân khẳng định: Công an quận sẵn sàng nhập hộ khẩu cho các hộ có nhà ở, có xác nhận của UBND phường về ăn ở sinh hoạt ổn định, không lấn chiếm đất đai, không mâu thuẫn tranh chấp, không nằm trong diện quy hoạch.
Tiên đoán nội dung kết quả bản án giám đốc thẩm, ông Đinh Tiến Sỹ, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận nêu đề xuất: Dựa trên kết quả bản án giám đốc thẩm để xác định ranh giới đất giữa tập thể với cá nhân, giữa cá nhân với cá nhân. Các hộ tiến hành kê khai hiện trạng đất, nhà, nguồn gốc đất, thời điểm xây dựng nhà. Trên cơ sở xác định ranh giới đó để nhìn nhận đúng đâu là đất thuộc bản án cần được thi hành, đất nào thuộc vùng quy hoạch... Từ cơ sở đó xem xét nhập HKTT cho những người có đủ điều kiện, đồng thời thực hiện các thủ tục kê khai, đo đạc trình cấp có thẩm quyền xem xét cấp GCNQSDĐ.
Ông Đặng Hồng Thái, Phó Chủ tịch UBND quận cho biết, quận sẽ báo cáo HĐND để từ đó được phép sử dụng kinh phí tiến hành đo đạc, xác định ranh giới cụ thể các gia đình trên địa bàn. Sau khi có kinh phí, quận chỉ đạo UBND phường tiến hành đo đạc, khảo sát.
Về Bản án hình sự 757/1995 của TAND TP Hà Nội tuyên thu hồi đất của người dân nhưng không có danh sách kèm theo, không nêu rõ vị trí, mốc giới, ranh giới đất. Do vậy, ngày 16/9/2014, TAND Tối cao ra Bản án kháng nghị số 47 “kháng nghị Bản án hình sự sơ thẩm số 757 ngày 28 - 29/9/1995 của TAND TP Hà Nội, đề nghị Tòa Hình sự TAND Tối cao xét xử giám đốc thẩm và đình chỉ vụ án hình sự đối với phần quyết định: Thu hồi toàn bộ số đất tại khu vực Đầm Hồng - Đầm Sen và 2.500m2 đất về danh nghĩa cấp cho E26 phòng không”.
Ngày 25/11/2014, Tòa Hình sự TAND Tối cao đã xét xử giám đốc thẩm và đình chỉ việc thu hồi toàn bộ số đất tại khu vực Đầm Hồng - Đầm Sen và 2.500m2 đất.
Qua tìm hiểu, nhiều hộ dân rất hài lòng khi đón nhận thông tin này.
Kết quả xét xử này là cơ sở pháp lý để thực hiện các giải pháp mà UBND quận Thanh Xuân nêu ra trong buổi tiếp xúc với công dân vừa qua. UBND quận cũng cho biết, các giải pháp nêu trên sẽ được báo cáo kịp thời UBND TP Hà Nội để có ý kiến chỉ đạo, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Thế Lữ
theo Thanh tra