Dantin - Liên tiếp trong những tháng vừa qua, trên địa bàn cả nước đã liên tục xảy ra những vụ tai nạn giao thông (TNGT) nghiêm trọng đối với xe khách, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Dantin - Liên tiếp trong những tháng vừa qua, trên địa bàn cả nước đã liên tục xảy ra những vụ tai nạn giao thông (TNGT) nghiêm trọng đối với xe khách, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Cảnh tượng nhà xe và hành khách “đánh đu” cùng với “tử thần” qua từng cung đường là một thực trạng đang hiện hữu.
Trên mỗi hành trình qua cung đường đất nước, những màn rượt đuổi, đua tốc độ của tài xế để chứng tỏ bản lĩnh của một tay đua “cự phách” đã khiến hành khách ngồi trên xe chỉ biết run rẩy.
Những cung đường ám ảnh
Thống kê của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia cho thấy, những tháng vừa qua, số người bị chết do TNGT tăng so với cùng kỳ năm trước chủ yếu là do các tai nạn đặc biệt nghiêm trọng gây ra mà nguyên nhân cụ thể chủ yếu liên quan đến xe khách. Cụ thể, trong tháng 5 cả nước có 7 vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng làm chết 32 người, bị thương 29 người. Chỉ trong ngày 11/5, đã xảy ra 2 vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng giữa xe khách và xe tải tại Long An và Bình Thuận, làm chết 14 người, 16 người bị thương. Và mới đây, những ngày đầu tháng 6, 3 vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng làm 16 người chết tại các tỉnh Khánh Hòa, Quảng Nam, Bà Rịa – Vũng Tàu.
Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, các vụ tai nạn xe khách chủ yếu liên quan đến xe chạy đường dài và diễn ra vào ban đêm, rạng sáng. Không phải ngẫu nhiên khi nhắc đến tai nạn xe khách, nhiều người thường nói đến cụm từ "thảm khốc". Khi xảy ra tai nạn như lật xe, xe lao xuống vực, đấu đầu xe trên đường… hậu quả của nó luôn khiến nhiều người phải “rùng mình”.
Theo ghi nhận của UBATGTQG, mỗi khi xe xuất bến chạy trên đường, lái xe vừa rồ ga, luồn lách vượt các xe tải, xe container đi cùng chiều. Nhiều đoạn đường hẹp, xe container không chịu nhường đường, hai lái xe chạy song song nhau. Thậm chí, ở những đoạn đường ghồ ghề, tài xế vẫn cho xe chạy tốc độ cao làm chiếc xe “đung đưa” khiến các “thượng đế” trên xe không khỏi giật mình. Hầu hết, các xe khách xuất bến với hành trình dài từ 300km trở lên đều là vào lúc tối, đêm để đỡ tắc đường, rút ngắn thời gian đi lại.
Lái xe Nguyễn Văn Thắng, ở Hoa Lư (Ninh Bình), người có thâm niên chạy tuyến Hà Nội – Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Đã là dân lái xe trong nghề, chưa có một tài xế nào mà không vi phạm tốc độ, nhất là xe khách đường dài. Chỉ khi nào đến chốt kiểm soát của Cảnh sát giao thông, các xe khách đều có “chiêu” thông báo cho nhau bằng cách nháy đèn xi nhan hoặc đèn pha để hãm tốc độ theo đúng luật”.
Tranh thủ “vợt” khách dọc đường.
“Không chỉ chặng đường dài mà đường ngắn cũng vậy, các tài xế thường chạy với tốc độ kinh hoàng. Nhiều đoạn đường quy định của xe khách từ 30 chỗ ngồi trở lên chỉ được phép chạy tối đa là 60km, thế nhưng, cánh tài xế ít khi chạy dưới 100km và lúc nào cũng sẵn sàng vượt tất cả các loại xe trên đường,” anh Thắng đưa ra dẫn chứng.
Bên cạnh đó, anh Thắng cũng thừa nhận, thời gian mới vào nghề, do chưa thông thuộc đường xá và chưa có kinh nghiệm, anh cũng chấp hành nghiêm Luật. Phải mất 3 tháng, ngồi cầm lái, anh mới có đủ dũng khí và can đảm cũng như thực tế trên đường để có thể trở thành tay đua “cự phách” mỗi khi cầm vô lăng. “Chủ xe khoán giờ, xếp lốt (lộ trình giờ xuất bến – PV) doanh thu nên nếu chạy chậm, không kịp xếp tài quay đầu thì “không có cơm mà ăn” cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến đa phần lái xe khách đánh đu với ‘thần chết’ trên đường,” anh Thắng thành thật.
Đồng tình quan điểm đó, anh Vũ Xuân Tân, người có thâm niên lái xe tuyến Hà Nội – Nho Quan thở dài ngao ngán khi chính xe của anh đã gây nên vụ tai nạn giao thông khiến một người đi đường bị chấn thương sọ não mà đến giờ anh vẫn bị ám ảnh tâm lý và không đủ can đảm để cầm lái. Anh Tân bảo: “10 năm cầm lái, ngồi trên vô lăng các anh luôn lái thận trọng trên đường. Do điều kiện kinh tế khó khăn, anh chuyển sang lái xe khách. Từ ngày đó, đôi mắt tài xế cứ phải căng ra để quan sát, chèn ép, giành giật khách trên đường, trốn Cảnh sát giao thông để kiếm lợi nhuận cao”. “Dù lái xe có thâm niên hay yêu nghề cầm lái xe khách thì mức khoán chính là con dao hai lưỡi dính chặt vào cuộc đời lái xe bởi không cạnh tranh với nhà xe khác thì sẽ phải nghỉ việc,” anh Tân thở dài.
Người xử lý chưa nghiêm
Xe vẫn chạy, khách vẫn “vợt”.
Nhiều quan chức đầu ngành giao thông nhận định, các vụ tai nạn giao thông thảm khốc xảy ra hầu hết đều do lái xe chủ quan, chạy quá tốc độ cho phép, tránh vượt sai quy định, phóng nhanh vượt ẩu, tranh giành khách, chạy quá số giờ quy định, quá giờ cầm vô lăng không nghỉ ngơi, dẫn đến căng thẳng và gây tai nạn. Điều này càng cho thấy, những cuộc đua… "tử thần" của xe ôtô khách trên đường là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây ra tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng.
Thống kê của UBATGTQG cũng cho thấy, trên 90% nguyên nhân của những vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng từ đầu năm đến nay là do chủ quan của người lái xe. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Ôtô Việt Nam cho rằng, hệ lụy từ những tai nạn giao thông thảm khốc trong thời gian qua do cả doanh nghiệp và Nhà nước chưa có sự thay đổi cách nhìn nhận, cách quản lý, sử dụng đội ngũ lái xe. Lý giải điều này, ông Hùng nói: “Trong những năm qua, các doanh nghiệp quản lý đội ngũ lái xe này còn rất lỏng lẻo chưa thật chặt chẽ và coi họ như đối tượng ở “chợ lao động” làm việc theo thời vụ. Khi cần, chủ xe gọi đi lái, không cần thì cho nghỉ ở nhà. Do đó, đội ngũ lái xe không gắn bó với nghề”.
“Lái xe không được làm việc quá 10 tiếng một ngày, không được cầm vô lăng liên tục quá 4 tiếng. Rõ ràng khi chạy đường dài thì phải có trạm dừng nghỉ để thay lái xe. Tuy nhiên, các doanh nghiệp không quan tâm đến việc này, để cho một lái một xe chạy liên tục 18-20 tiếng trong một ngày thì rất dễ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho nên Nhà nước và doanh nghiệp phải quan tâm đến vấn đề này”, ông Hùng đưa ra lời khuyên.
Đề cập đến chế tài xử phạt đã đủ sức răn đe người vi phạm, ông Hùng khẳng định: Mức phạt Luật giao thông hiện nay là quá cao, vượt quá thu nhập bình quân của người lao động nhưng quan trọng là người thi hành công vụ thực hiện việc đó có nghiêm hay không? Vấn đề ở đây, lực lượng chức năng xử lý không nghiêm, không minh bạch cho nên pháp luật bị “nhờn.”
Tại cuộc họp khẩn của Bộ Giao thông Vận tải về việc liên tiếp xảy ra TNGT nghiêm trọng trong thời gian vừa qua, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Hồng Trường cho biết: Trong tháng 6 này, Bộ GTVTsẽ tổ chức họp với các tỉnh/thành phố và các Sở Giao thông để tăng cường quản lý Nhà nước của các địa phương, đặc biệt là của địa phương với doanh nghiệp trong việc thiết lập quản lý điều kiện kinh doanh vận tải hành khách và bàn thảo trách nhiệm của doanh nghiệp, của địa phương, cũng như xử lý những lái xe vi phạm.
Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường cũng nhìn nhận: “TNGT xảy ra chủ yếu do ý thức của người lái xe chứ không phải là do trình độ hay vấn đề về thiết bị, phương tiện kém. Bộ GTVT sẽ tiếp tục tăng cường công tác quản lý Nhà nước và xử lý những cá nhân, tập thể không chấp hành làm ảnh hưởng đến tài sản của nhân dân. Bộ sẽ xử lý những cán bộ, đơn vị có những vi phạm liên quan đến công tác quản lý dẫn tới tai nạn”.
Hòa Thắng