Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa đề xuất đưa Salbutamol vào diện kiểm soát đặc biệt vì tình trạng sử dụng Salbutamol trái phép, tràn lan để làm chất tạo nạc trong chăn nuôi hiện nay.
Nguy hiểm tiềm ần khi sử dụng salbutamol bừa bãi
Hai năm gần đây, báo chí đã phản ánh việc Bộ Y tế cho phép nhập quá nhiều hóa chất Salbutamol về Việt Nam; các cơ sở chăn nuôi sử dụng hóa chất này trong thực phẩm chăn nuôi, trong khi chất này có thể gây ra nhiều tác hại đối với người tiêu dùng.
Salbutamol là thuốc dùng cho người với tên biệt dược là albuterol, Ibuterol… thuộc nhóm β-agonist (thụ thể beta) là nhóm chất được sử dụng phổ biến trong điều trị bệnh hen suyễn.
Sabutamol là một thụ thể β2 (thụ thể beta 2) tác dụng nhanh tạo Epinephrine, được sử dụng để làm giảm co thắt phế quản trong các bệnh như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Sabutamol được bán lần đầu tiên trên thị trường vào năm 1968, bởi Allen và Hanburys dưới tên thương phẩm Ventolin.
Thuốc điều trị bệnh hen suyễn chứa salbutamol hiện có nhiều trên thị trường trong nước cũng như trên thế giới. Ở nước ta thuốc có thành phần chứa salbutamol được Bộ y tế quản lý chặt chẽ.
Khi phổi bị kích thích, các nhóm cơ quanh các cơ quan hô hấp bị co thắt làm cho các đường hô hấp bị hẹp lại,và điều này thường dẫn đến hiện tượng ngưng thở, hen.
Lúc này Salbutamol sẽ dùng để cắt cơn hen ở người, nhất là trong cấp cứu, nó tác dụng trong đường hô hấp làm giãn các cơ ở khí quản, do đó khí quản mở rộng ra và lượng không khí vào phổi sẽ tăng lên.
Trong sản khoa, hoạt động của các thụ thể beta 2 làm giãn cơ trơn tử cung có tác dụng làm trì hoãn việc sinh nở.
GS.TS Nguyễn Lân Dũng, Chủ tịch Hội các ngành sinh vật học Việt Nam, cho hay đây là thuốc để điều trị bệnh hen suyễn với liều lượng rất nhỏ và cần sự kiểm soát chặt chẽ của thầy thuốc.
Tuy nhiên khi sử dụng trái phép trong chăn nuôi, người ta thường dùng với liều lượng cao hơn gấp 5 - 10 lần so với quy định, gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Salbutamol được phép dùng trong điều trị bệnh cho người nhưng bị tuồn cho chăn nuôi để tạo nạc cho vật nuôi, gây nguy hiểm cho người sử dụng
'Salbutamol và Clenbutarol đều được hấp thu dễ dàng qua đường tiêu hóa. Vì vậy, chất này còn tồn dư trong thịt bao nhiêu thì người sử dụng sẽ hấp thụ bấy nhiêu.
Sau một thời gian tích lũy trong cơ thể, người tiêu dùng sẽ bị nhiễm độc gây nhức đầu, run tay chân, buồn nôn, nhịp tim nhanh, làm tăng hoặc hạ huyết áp, rối loạn tiêu hóa. Trường hợp ngộ độc nặng có thể nguy hiểm đến tính mạng', GS.TS Nguyễn Duy Thịnh, cán bộ Viện Công nghệ Sinh học - Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội khuyến cáo.
Riêng về khả năng gây ung thư, chuyên gia này cho biết hiện nay chưa có công bố chính thức về điều này. Mặc dù vậy, chất tạo nạc vẫn là hóa chất có khả năng gây hại cho sức khỏe con người.
Dù Salbutamol (một hóa chất tạo nạc phổ biến nhất) vẫn đang được dùng trong y tế, nhưng PGS Thịnh vẫn khẳng định: 'Không có nghĩa chúng được dùng trong y tế là có thể dùng để chăn nuôi. Chúng ta vẫn bán thuốc trừ sâu, nhưng không thể dùng để làm các việc khác. Do đó, người tiêu dùng cần chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân và gia đình'.
Tạm dừng cấp phép nhập khẩu chất tạo nạc Salbutamol
Ông Nguyễn Tất Đạt - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế - cho biết: "theo Luật Dược năm 2005, Salbutamol không phải hoạt chất thuộc danh mục kiểm soát đặc biệt và được quản lý về xuất nhập khẩu theo Thông tư 47. Theo đó, các công ty tự chủ về kế hoạch hoạt động kinh doanh và lên dự trù về Salbutamol theo yêu cầu của doanh nghiệp.
Sau khi có phản ánh về tình trạng sử dụng Salbutamol trong chăn nuôi, Cục Quản lý Dược ngay lập tức đã có văn bản tới Tổng cục Hải quan và Sở Y tế yêu cầu tạm dừng xuất nhập khẩu hoạt chất này.
Bên cạnh đó, Cục Quản lý Dược đã phối hợp chặt chẽ với C49 Bộ Công an đi kiểm tra các doanh nghiệp xuất nhập khẩu; báo cáo Bộ Y tế, ra quyết định đình chỉ và tước giấy phép kinh doanh của 3 đơn vị nhập khẩu Salbutamol do bán hoạt chất này không đúng mục đích, chuyển hồ sơ sang Cục Cảnh sát chống tội phạm môi trường (C49) điều tra, xử lý; tạm dừng xem xét tất cả hồ sơ đăng ký xuất nhập khẩu Salbutamol tại Cục Quản lý Dược”.
Tuy nhiên, các chất này vẫn còn bị một bộ phận người dân lén sử dụng trong chăn nuôi và việc kiểm tra sự hiện diện của chúng trong thức ăn gia súc, gia cầm vào những năm 2005-2008 phần lớn chỉ dừng lại ở mức độ định chính xác chưa cao.
Năm 2015, ngay sau khi có thông tin về việc nguyên liệu salbutamol có khả năng bị sử dụng sai mục đích trong chăn nuôi, Bộ Y tế đã tích cực thực hiện các biện pháp để ngăn chặn việc lạm dụng, sử dụng sai mục đích nguyên liệu làm thuốc, đặc biệt là với trường hợp của Salbutamol.
Cục Quản lý Dược đã có Công văn số 21590/QLD-KD ngày 20/11/2015 thông báo đến các cơ sở nhập khẩu, các Sở Y tế, Tổng cục hải quan về việc tạm ngừng nhập khẩu nguyên liệu Salbutamol.
Sau đây là 4 đặc điểm nhận biết thịt siêu nạc có hóa chất theo các chuyên gia Cục Chăn nuôi:
1. Xem lớp mỡ bên dưới da miếng thịt, nếu lớp mỡ mỏng và lỏng lẻo nên tránh. Thông thường lợn siêu nạc được ăn hóa chất nên lớp mỡ mỏng hẳn đi, có khi chỉ dày đến 1 cm (thông thường khoảng 0,4 cm), trong khi lớp mỡ của thịt lợn bình thường khoảng 1,5-2 cm
2. Nhìn màu sắc: Thịt lợn chứa các chất độc Ractophamine và Clenbuterol thường có màu đỏ tươi khác thường, sáng và bóng.
3. Thái miếng thịt ra dày bằng 2-3 ngón tay, nếu thấy thịt mềm, không đứng thẳng được trên bàn thì rất có thể thịt đã nhiễm chất tăng trọng.
4. Quan sát xem chỗ liên kết giữa phần nạc và mỡ, nếu thấy tách rời rõ rệt, đồng thời có nước dịch màu vàng rỉ ra, chắc chắn đó là thịt siêu nạc.
Người tiêu dùng hãy luôn sáng suốt và thông minh để lựa chọn thịt tươi ngon, chất lượng để gia đình luôn có những bữa ăn đảm bảo sức khỏe và dinh dưỡng.
theo NTD