FPT ra mắt chương trình Thạc sĩ CNTT định hướng AIoT, đón đầu nhu cầu nhân lực hệ thống thông minh

FPT ra mắt chương trình đào tạo Thạc sĩ Công nghệ thông tin định hướng Trí tuệ nhân tạo vạn vật (MIT-AIoT).

AI và IoT đang từng bước thay đổi cách thức vận hành của doanh nghiệp và các hạ tầng thiết yếu. Từ dây chuyền sản xuất tự động, hệ thống giao thông kết nối đến nền tảng quản trị dữ liệu, công nghệ cho phép thu thập, phân tích thông tin và hỗ trợ ra quyết định với mức độ tự động hóa ngày càng cao. Khi được kết hợp, AI và IoT không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn tạo nền tảng cho những mô hình sản xuất, kinh doanh và quản trị mới.

Tuy nhiên, cùng với sự mở rộng của các hệ thống kết nối là những thách thức ngày càng phức tạp về bảo mật dữ liệu và an ninh mạng. Một thiết bị IoT thiếu cơ chế bảo vệ phù hợp có thể trở thành điểm xâm nhập vào hệ thống; trong khi đó, các mô hình AI nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể bị lợi dụng để tạo nội dung giả mạo, thao túng dữ liệu hoặc thực hiện những hành động vượt ngoài dự kiến. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển công nghệ có hiệu năng cao mà còn phải bảo đảm tính an toàn, độ tin cậy và khả năng kiểm soát trong suốt quá trình vận hành.

Theo các dự báo được dẫn trong thông cáo của FSB, thị trường AIoT toàn cầu được ước tính đạt 82,74 tỷ USD vào năm 2026, với tốc độ tăng trưởng kép dự kiến 32,4% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2034. Tại Việt Nam, thị trường IoT được MarketsandMarkets dự báo có thể đạt 7,2 tỷ USD vào năm 2030. Những con số này cho thấy tiềm năng phát triển của lĩnh vực công nghệ kết nối, đồng thời đặt ra yêu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực đủ năng lực chuyên môn để triển khai các giải pháp trong thực tiễn.

Mặt trái của quá trình phát triển công nghệ được thể hiện rõ qua những phương thức tấn công mạng ngày càng tinh vi. Tại hội thảo chuyên đề “An toàn thông tin trong kỷ nguyên AI”, tổ chức trong khuôn khổ sự kiện ra mắt chương trình MIT-AIoT, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), nhà sáng lập Chống Lừa Đảo và cựu chuyên gia Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC), đã phân tích những nguy cơ nổi bật trong môi trường số.

Theo chuyên gia, AI đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tự động hóa các chiến dịch lừa đảo, tạo nội dung giả mạo bằng công nghệ Deepfake, vượt qua rào cản ngôn ngữ và tìm cách đánh cắp dữ liệu sinh trắc học. Những công cụ vốn được phát triển nhằm nâng cao hiệu quả công việc có thể bị chuyển hướng phục vụ mục đích xấu, khiến các hình thức lừa đảo trở nên khó nhận diện hơn.

Đáng chú ý, rủi ro an ninh mạng không chỉ tập trung ở người dùng mà còn trải rộng trên toàn bộ kiến trúc của hệ thống AIoT. Camera giám sát, bộ định tuyến mạng, máy chấm công và các thiết bị kết nối khác có thể trở thành mục tiêu bị chiếm quyền kiểm soát nếu không được bảo vệ đúng cách. Ở cấp độ cao hơn, các mô hình AI có thể đối mặt với nguy cơ bị thao túng thông qua việc tiêm lệnh, làm sai lệch dữ liệu hoặc lợi dụng quyền hành động của các tác tử AI tự động.

Chuyên gia an ninh mạng Hiếu PC chia sẻ các mối đe dọa an ninh mạng hiện nay đã biến hóa  ngày càng tinh vi nhờ sự hỗ trợ của AI.

Điều đó cho thấy bảo mật không thể chỉ được xem là khâu xử lý sau khi hệ thống được đưa vào sử dụng. Với những công nghệ có khả năng kết nối, thu thập và xử lý dữ liệu trên quy mô lớn, an toàn thông tin cần được tính đến ngay từ giai đoạn thiết kế, phát triển và tích hợp. Việc bảo vệ từng thiết bị riêng lẻ là cần thiết, nhưng chưa đủ nếu toàn bộ hệ thống vẫn tồn tại những điểm yếu trong kết nối, quản lý dữ liệu và kiểm soát quyền truy cập.

Trong bối cảnh này, năng lực làm chủ công nghệ cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn: không chỉ nắm vững một thuật toán hay một thiết bị, mà còn phải hiểu mối quan hệ giữa phần cứng, hạ tầng kết nối, dữ liệu, nền tảng điện toán và các ứng dụng AI. Đây là cơ sở để phát hiện những điểm yếu có thể phát sinh giữa các thành phần, đồng thời xây dựng giải pháp bảo vệ phù hợp với yêu cầu vận hành thực tế.

Xuất phát từ nhu cầu đó, FSB giới thiệu chương trình Thạc sĩ Công nghệ thông tin định hướng Trí tuệ nhân tạo vạn vật (MIT-AIoT), hướng tới đào tạo đội ngũ kỹ sư và chuyên gia có khả năng thiết kế, tích hợp, vận hành các hệ thống thông minh. Chương trình kết hợp kiến thức về AI, IoT, xử lý dữ liệu, kiến trúc hệ thống và an toàn thông tin, nhấn mạnh cách tiếp cận tổng thể thay vì đào tạo các thành phần công nghệ tách rời.

Tiến sĩ Đoàn Xuân Huy Minh, Giám đốc Chương trình Thạc sĩ Công nghệ thông tin, Viện Quản trị & Công nghệ FSB, cho biết mục tiêu của MIT-AIoT là đào tạo lực lượng kỹ sư, chuyên gia công nghệ có khả năng tham gia dẫn dắt quá trình thông minh hóa hệ thống sản xuất quy mô công nghiệp, phát triển đô thị thông minh và giao thông thông minh.

Theo ông, người học tiếp cận hệ thống AIoT như một chỉnh thể, từ thiết bị, cảm biến và kết nối đến thu thập, xử lý dữ liệu, nền tảng điện toán và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Định hướng này nhằm phát triển năng lực thiết kế và tích hợp các hệ thống có tính liên kết cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của doanh nghiệp và tổ chức.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đức, đại diện Viện Quản trị & Công nghệ FSB, cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các hệ thống vừa an toàn, vừa hiệu quả khi AI được tích hợp vào môi trường kết nối vạn vật. Theo ông, việc phát huy giá trị của công nghệ cần đi cùng khả năng hạn chế rủi ro, tối ưu năng suất và tạo lợi thế cạnh tranh cho tổ chức.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đức, đại diện Viện Quản trị & Công nghệ FSB.

Khung chương trình MIT-AIoT bao gồm các nội dung về nền tảng và kiến trúc AIoT; thu thập, xử lý, phân tích dữ liệu từ thiết bị IoT; phát triển và triển khai mô hình AI, học máy; thiết kế kiến trúc hệ thống thông tin thông minh; cùng các yêu cầu về an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu trong môi trường kết nối diện rộng. Chương trình có thời lượng 60 tín chỉ, gồm 4 học kỳ, dự kiến hoàn thành trong khoảng 18 tháng. Văn bằng do Trường Đại học FPT cấp.

Theo thông tin từ FSB, hoạt động đào tạo chú trọng phương pháp học tập qua dự án thực tế, kết hợp kiến thức học thuật với việc tiếp cận các bài toán công nghệ tại doanh nghiệp. Học viên có cơ hội thực hành trên các nền tảng điện toán đám mây, công cụ phát triển hiện đại và tiếp cận kinh nghiệm triển khai giải pháp từ đội ngũ chuyên gia công nghệ.

Sau khi hoàn thành chương trình, người học có thể hướng tới các vị trí như kiến trúc sư giải pháp AIoT, kỹ sư hệ thống AI/IoT, chuyên gia thiết kế hệ thống thông minh, kỹ sư IoT và điện toán đám mây, chuyên gia bảo mật hoặc quản lý dự án công nghệ.

FSB dự kiến khai giảng chương trình vào tháng 11/2026 tại Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Đối tượng tuyển sinh gồm người tốt nghiệp các ngành máy tính, công nghệ thông tin và lĩnh vực liên quan, cùng các kỹ sư, lập trình viên và nhân sự kỹ thuật có nhu cầu nâng cao chuyên môn.

Sự phát triển của AIoT đặt ra yêu cầu mới đối với cả doanh nghiệp lẫn cơ sở đào tạo. Khi các hệ thống thông minh ngày càng tham gia sâu vào hoạt động sản xuất và đời sống, năng lực công nghệ không thể chỉ được đánh giá bằng mức độ tự động hóa hay hiệu quả xử lý, mà còn phải gắn với khả năng bảo vệ dữ liệu, kiểm soát rủi ro và duy trì độ tin cậy của hệ thống.

Trong tiến trình đó, đào tạo nhân lực có kiến thức liên ngành giữa AI, IoT và an toàn thông tin là một hướng tiếp cận đáng chú ý. Về lâu dài, việc kết hợp năng lực sáng tạo công nghệ với tư duy bảo mật ngay từ khâu thiết kế sẽ góp phần nâng cao chất lượng các giải pháp số, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số an toàn và bền vững.

PV/KTĐU