Dantin - Khi mùa mưa bão tới cây xanh (cây bóng mát) đã và đang trở thành hiểm họa thật sự với những cư dân Thủ đô. Liên tiếp những vụ tai nạn liên quan đến cây xanh, đã xảy ra có người tử vong vì bị cây đổ đè trúng người.
Dantin - Khi mùa mưa bão tới cây xanh (cây bóng mát) đã và đang trở thành hiểm họa thật sự với những cư dân Thủ đô. Liên tiếp những vụ tai nạn liên quan đến cây xanh, đã xảy ra có người tử vong vì bị cây đổ đè trúng người.
Theo một thống kê chưa đầy đủ của Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam thì trên địa bàn TP.Hà Nội hiện có khoảng 45.000 cây xanh được trồng rải rác trên các đại lộ, tuyến đường và con phố chính. Trong số này có một số lượng không nhỏ là cây cổ thụ (chiếm đa số là cây xà cừ, tiếp đó đến sao, sấu... và các loại cây xanh khác). Trên một số tuyến đường ở khu vực phố cổ như Hoàng Diệu, Phan Đình Phùng, Hai Bà Trưng... những hàng cây cổ thụ chạy dọc hai bên đường đã trở thành niềm tự hào của người Hà Nội. Không những thế, đây còn là “lá phổi xanh” vô cùng quý giá cho môi trường Thủ đô.
Hiểm họa khôn lường
Tuy nhiên, thời gian gần đây, hiện tượng cây xanh ở Hà Nội “lăn ra chết” ngày một phổ biến. Những cây này không được đơn vị quản lý đốn hạ kịp thời khiến xác cây, phần gốc mục ruỗng vô tình trở thành những cái bẫy chết người cho bất kì người tham gia giao thông nào. Điển hình nhất là vụ tai nạn xảy ra vào lúc 16h15 ngày 7/8/2012 trên phố Lò Đúc khiến một người tử vong. Vào thời điểm trên, anh Phạm Tuấn Anh, tài xế Hãng taxi Mai Linh đang điều khiển xe trên đường khi đến đoạn trước số nhà 97 phố Lò Đúc thì bất ngờ một cây xà cừ cổ thụ đổ ập xuống, đè lên xe. Sức nặng của cây khiến cả chiếc ô tô bẹp dúm, anh Tuấn Anh do không kịp phản ứng đã tử vong.
Cây xà cừ cổ thụ trên phó Lò Đúc đổ gây tai nạn chết người.
Theo khảo sát của PV, trên phố Lò Đúc đoạn từ số nhà 21 đến số nhà 71 hiện vẫn còn tới 4 cây sao đen cổ thục, cao đến vài chục mét đã chết khô nhưng không có đơn vị liên quan nào đốn hạ. Đây sẽ là mối hiểm họa khôn lường với những phương tiện qua đường. Tương tự, trên đường Điện Biên Phủ (khu vực đối diện Cột Cờ Hà Nội) cũng có một cây đa cổ thụ, đường kính đến 3m cũng bị chết mục nhiều tháng nhưng hiện vẫn còn nguyên chưa đốn hạ. Cây xà cừ được trồng trước cửa nhà số 83 Lý Nam Đế, có thân cao vút, đồ sộ cũng đã trơ trụi lá từ lâu... Con phố này cũng điển hình cho việc cây xanh lấn cành vào nhà khi hàng loạt xà cừ cổ thụ cao lừng lững trước nhà 51, 95 A, 95 E mỗi năm phình to thân, vươn cành dài thêm khiến các tòa nhà phải đối phó bằng việc làm rào chắn, lắp khung kính lún sâu vào bên trong theo độ cong của thân cây...
Cây xanh kêu cứu
Nhiều cây xanh trên địa bàn thủ đô chết khô.
Việc cây cổ thụ bị chết không phải là hiện tượng quá dị biệt và hiếm gặp. Nhưng sự bất thường ở chỗ, rất nhiều cây xanh ở đường phố Hà Nội hiện nay liên tục chết với những biểu hiện kỳ lạ. Theo báo cáo của Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, rất nhiều trường hợp cây xanh chết có nguyên nhân từ sự tác động của con người. Đầu tiên là quá trình bê tông hóa của đường phố. Những lớp xi măng kín mít, những khối bê tông dày bao quanh gốc cây khiến cho quá trình trao đổi chất của cây bị hạn chế đi rất nhiều. Đặc biệt là quá trình hô hấp của bộ rễ không còn “đất sống”. Đơn cử, gốc cây hoa sữa to hơn vòng tay ôm mới xuể trước cửa số nhà 27 phố Lê Ngọc Hân được láng phẳng lỳ xi măng. Gốc xà cừ trước số nhà 89, 132 phố Lò Đúc còn nổi rõ phần vôi vữa mới được đổ thêm. Hay quanh gốc cây phượng trước cửa ngôi nhà số 5 phố Thợ Nhuộm, cây sấu trước số nhà 28 đường Trần Phú cũng bị bao vây bởi một đống xà bần.
Tận dụng vỉa hè, nhiều gia đình còn kê cả bếp dầu, bếp than tổ ong ngay dưới các gốc cây để nấu nướng. Tận mắt chứng kiến cảnh chuẩn bị bữa cơm tối của một hộ gia đình số 2A Trần Xuân Soạn, PV Đời sống&Tiêu dùng chứng kiến cảnh toàn bộ phần dầu mỡ thừa từ đồ ăn, nước rửa bát, xoong nồi đều được xối thẳng vào gốc cây xà cừ cổ thụ sát đó. Chưa hết, chiếc bếp dầu kê ngay sát đó, phần dầu hỏa thừa từ bếp vô tư chảy ngay xuống rễ cây ngày này qua ngày khác bám thành một màu đen sì quanh gốc. Kỳ lạ hơn, chúng tôi cũng bắt gặp cảnh lấy gốc cây cổ thụ làm bếp đun nấu tại số 3 đường Trần Phú. Giữa trưa nắng, người chủ quán bắc 3 chiếc bếp than tổ ong ngay sát phần rễ cây ăn nổi để đun nấu. Xỉ than, nước nóng được chủ và khách tiện tay hất luôn vào gốc cây.
Cứu cây xanh để tránh hiểm họa
Trao đổi với PV Đời sống & Tiêu dùng, ông Phùng Quang Chính, Ủy viên Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam thẳng thắn chỉ ra những thói quen trong sinh hoạt hàng ngày của người dân Hà Nội hiện nay đã và đang trở thành tác nhân giết chết cây xanh. Theo ông Chính, những thói quen này, nếu nhìn qua dễ lầm tưởng là tốt cho cây, tạo điều kiện cho cây có thêm chất dinh dưỡng và độ ẩm nhưng thực chất chính những việc làm đó lại đang giết dần giết mòn các cây xanh của Hà Nội và tự gây nguy hiểm cho chính mình.
Hàng loạt cây xanh bị bật gốc khi gặp trời mưa bão.
Ông Chính dẫn ra ví dụ dễ gặp nhất ở Hà Nội là việc người dân dẫn những ống điều hòa, ống nước từ tầng thượng vào thẳng các gốc cây. Sau mỗi cơn mưa lớn, nước từ sân thượng theo các ống này xối thẳng từ thân xuống gốc. “Không khó nhận thấy tại các cây xà cừ cổ thụ số 18, 34 và 42 Hàng Vôi; 37A, 73, 77, 77 và 79 Lý Nam Đế, bên cạnh thân cây là các ống nhựa lớn, nhỏ. 24/24, nước từ hệ thống điều hòa chảy xuống thân cây. Lâu ngày như vậy, gốc cây bị úng, thối rễ mà chết”, ông Chính phân tích.
Ngoài những thói quen sinh hoạt có hại cho cây do con người gây ra, tình trạng bê tông hóa ở Hà Nội khiến đất không được “hô hấp” thường xuyên trở nên chai, cứng cũng ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng và phát triển của cây xanh. “Hiện tượng đang diễn ra rất phổ biến đối với những cây xanh ở đường phố Hà Nội hiện nay là tình trạng bộ rễ ăn nổi lên mặt đất. Theo quy luật thường thấy trong giới tự nhiên, tất cả các loại cây xanh đều phải bám sâu rễ vào lòng đất mới có đủ điều kiện để hút chất dinh dưỡng nuôi cây, bên cạnh đó tạo ra bệ đỡ vững chắc cho cây mỗi khi trời gió bão. Việc cây xanh Hà Nội phải cố “nhoi” lên khỏi mặt đất do nền đất quá cứng không những làm giảm nguồn thức ăn của cây mà còn khiến thân cây không còn đủ sức chống chọi với những cơn gió, bão mạnh và có thể bị hạ gục một cách dễ dàng”, ông Chính nói.
Vẫn theo ông Chính, phần “nhoi” thêm của cây cũng không được yên ổn khi người dân thường xuyên dùng dao, cưa để cưa cụt. Như phần rễ ăn nổi của cây sấu trước số nhà 6 và 20 Phan Đình Phùng bị chặt nham nhở. Chưa hết, hàng loạt những cây sấu khác trên con phố này cũng chung một tình cảnh.
“Bây giờ đang là thời điểm bắt đầu mùa mưa bão, nên việc rà soát, gia cố phần rễ cho cây cũng như đốn hạ những cây có nguy cơ đổ là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho người dân. Các cơ quan chức năng cần cho tiến hành rà soát toàn bộ những cây xanh gặp vấn đề về “sức khỏe”. Cụ thể những cây đã chết phải được đốn hạ, trồng cây mới. Những cây có bộ rễ ăn nổi nhiều lên mặt đất, không tạo được độ vững chắc trước những cơn bão, cũng phải được cắt tỉa, chặt hạ những cành, vùng tán phủ rộng…”, ông Chính khẳng định.
Hòa Thắng