Ngày 10/9, tại cuộc họp giao ban báo chí của Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, đại diện Công ty Nước sạch Hà Nội và Sở Tài chính đã báo cáo phương án và lộ trình điều chỉnh giá nước sạch trên địa bàn TP từ năm 2013 - 2015.
Ngày 10/9, tại cuộc họp giao ban báo chí của Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, đại diện Công ty Nước sạch Hà Nội và Sở Tài chính đã báo cáo phương án và lộ trình điều chỉnh giá nước sạch trên địa bàn TP từ năm 2013 - 2015. Theo đó, Thành ủy Hà Nội đã thông qua bảng giá nước sinh hoạt mới do Sở Tài chính Hà Nội đề xuất là 10 m3 nước sinh hoạt đầu tiên tăng từ 4.000 đồng/m3 lên 4.797/m3 đồng; với nước kinh doanh, từ 12.000 đồng/m3 lên 16.258/m3 đồng.
Giá điện tăng cần được đảm bảo cho nhu cầu người tiêu dùng. Ảnh: Mai Mai
Trước đó, ngày 31/7/2013, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 19/2013/TT-BCT quy định về giá bán điện và hướng dẫn thực hiện. Theo đó, kể từ ngày 1/8/2013, giá bán điện bình quân được nâng lên mức 1.508,85 đ/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), tăng 71,85 đ/kWh tương ứng tăng 5% so với giá bán điện bình quân đang áp dụng là 1.437 đ/kWh.
Người tiêu dùng lên tiếng
Người dân được thông báo tăng giá “kép” giá xăng và giá điện trong tháng 8/2013. Tiếp đó là giá nước tăng làm cho đời sống của người dân trong sinh hoạt cũng như trong sản xuất và kinh doanh ngày càng trở nên khó khăn. Đặc biệt, đối với sinh viên và người đi làm thuê trọ, trước đây đã phải trả tiền điện, nước với giá cao ngất ngưởng, đến nay giá điện, nước lại tăng thêm, kèm theo đó là các mặt hàng thực phẩm… cũng “té nước theo mưa”. Trong khi đó, tiền lương thì không tăng khiến họ phải chắt bóp chi tiêu hàng ngày.
Một người dân tại Xuân Thủy, Cầu Giấy khi được hỏi về vấn đề này bức xúc nói: “Thời buổi kinh tế khó khăn, thực phẩm đắt đỏ, điện nước tăng giá thì người khổ nhất vẫn là dân. Với đồng lương ít ỏi, ngoài việc chi tiêu cho ăn mặc, các dịch vụ công cộng khác, lại có một khoản lớn để chi trả điện nước. Nỗi lo ngày càng nhiều...”.
Tại Hồ Tùng Mậu, Cầu Giấy, khi nhắc đến giá điện, nước tăng cũng có những ý kiến: “Nghe các chuyên gia kinh tế nói việc tăng giá là bất khả kháng, nhưng cũng phải phù hợp với mức lương cũng như thu nhập của người dân”. Ví dụ, trước đó đã có ý kiến cho rằng: “Sau này khi điều chỉnh giá điện, sẽ có chính sách hỗ trợ người tiêu dùng có thu nhập thấp, người nghèo”.
Sinh viên trọ tại đường Hoàng Quốc Việt kêu ca: “Giá phòng đã đắt đỏ, nay giá điện, giá nước lại tăng, rồi thì các thực phẩm và đồ sinh hoạt cũng tăng lên, chi tiêu lại phải chật hẹp lại…”.
Có bạn còn tâm sự: “Bố mẹ ở quê chủ yếu làm nông nghiệp, đời sống hằng ngày rất khó khăn, có con đi học trên thành phố nên mỗi tháng lại lo thêm một khoản tiền không nhỏ gửi lên chủ yếu chỉ để đóng các khoản như phòng trọ, tiền điện nước, ăn uống. Vì vậy, nhiều bạn vừa đi học, vừa làm thêm để giúp đỡ gia đình trong việc chi trả các khoản thu của chủ trọ, còn tiền tiêu vặt thì không có bao giờ”.
Khi bắt chuyện với một chủ trọ ở Nguyễn Khánh Toàn vị này cho biết: “Nhà nước quyết định tăng giá điện, giá nước nên bắt buộc phải thu thêm tiền của người ở trọ là điều hiển nhiên và phù hợp cho việc kinh doanh”.
Nhìn chung, mức giá điện, nước được đề xuất tăng lên đều gây bức xúc đối với một bộ phận không nhỏ người dân. Ngoài những ý kiến đồng tình thì vẫn có người kêu ca, kẻ than vãn là điều không thể tránh khỏi.
Ý kiến của chuyên gia
Trong họp báo Chính Phủ ngày 30/7, người đứng đầu Văn phòng Chính phủ khẳng định: Nếu giá điện của Việt Nam thấp, thì tất cả dự án đầu tư sẽ không thiên về đầu tư công nghệ để tiết kiệm điện, như vậy dẫn đến chúng ta sẽ có nền sản xuất lạc hậu. Ngân sách Nhà nước không thể đầu tư mãi vào điện nên cần phải kêu gọi đầu tư từ xã hội, nhưng giá điện thấp quá thì đầu tư không có lãi sẽ không thu hút được đầu tư.
Chuyên gia Kinh tế Nguyễn Minh Phong cho rằng: Tăng giá điện cộng hưởng với các mức tăng khác sẽ làm CPI tăng hơn nhiều trong tháng 8 so với mục tiêu đã đề ra, từ đó tạo ra hệ lụy tăng giá cho những tháng cuối năm. Khả năng lạm phát vượt mức kế hoạch là rất dễ xảy ra. CPI cuối năm sẽ trên 7% chứ không phải dưới mức như năm ngoái được.
Chuyên gia Kinh tế Lê Đăng Doanh nêu lên quan điểm, việc tăng giá nước là bất khả kháng và đã được dự báo trước đó, do giá điện tăng. Điều này sẽ tác động đến CPI trong tháng 9, sau 2 tháng chỉ số giá tiêu dùng tăng liên tiếp, lần lượt là 0,27% vào tháng 7 và 0,83% vào tháng 8 vừa qua. Theo chuyên gia này, giá nước tăng, đặc biệt là mức tăng lên tới xấp xỉ 36% đối với nước kinh doanh, sẽ khiến cho các dịch vụ khác như ăn uống, nhà hàng cũng tăng và điều này sẽ tác động lên thu nhập của người dân.
Theo lý giải của liên ngành Tài chính, Xây dựng, Lao động -Thương binh và Xã hội, Cục Thuế Hà Nội thì mức giá nước hiện nay không đủ bù đắp giá thành sản xuất nước của Công ty Nước sạch Hà Nội. Trên cơ sở tính toán, Bà Vương Thị Thu Hằng - Trưởng ban Giá (Sở Tài chính) cho biết, giá thành sản xuất và lưu thông nước năm 2014 là trên 7.900 đồng/m3, năm 2015 là 8.200 đồng/m3.
TS Ngô Trí Long - Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, nước sạch là một trong những mặt hàng độc quyền. Vì vậy, Nhà nước cần kiểm soát việc tăng giá nước sạch cũng như giá cả của mặt hàng này sao cho phù hợp với điều kiện kinh tế sản xuất và không gây lo ngại trong dân. Mặc dù phải bảo đảm đủ chi phí cho Công ty Nước sạch hoạt động, nhưng Nhà nước cũng nên kiểm soát chi phí này.
Cho rằng việc tăng giá nước sạch là tình thế bắt buộc, ông Nguyễn Như Hải - Tổng Giám đốc Công ty Nước sạch Hà Nội đưa ra hàng loạt lý do như: Các loại thuế, phí và chi phí đầu vào (tiền lương, giá điện, kinh phí công đoàn...) đều đã tăng mạnh trong 3 năm qua (đợt điều chỉnh tăng giá nước gần nhất là từ 1/1/2010). Đơn cử, tiền điện bình quân tăng từ 948,5 đồng/kwh lên 1.508,85 đồng/kwh.
Cần được hỗ trợ
Nếu giá điện, nước tăng thì liệu thu nhập của người dân có tăng lên. Người làm thuê cần được ưu ái hơn. Đặc biệt là có hướng hỗ trợ cho người dân có thu nhập thấp là những câu hỏi mà nhiều người dân đặt ra.
Có ý kiến cho rằng, dù có điều chỉnh giá nhưng chủ trương của Đảng và Nhà nước với đối tượng người nghèo, các gia đình chính sách vẫn giữ không thay đổi và việc hỗ trợ 30.000 đồng mỗi tháng cho một hộ nghèo về tiền điện vẫn giữ như hiện nay.
Dễ nhận thấy, trong thời điểm kinh tế Việt Nam đang chồng chất những khó khăn, giá cả thị trường tăng mạnh, những nhu cầu thiết yếu của con người cũng tăng theo, việc điều chỉnh giá điện tăng lên khiến người dân lên tiếng cũng là điều dễ hiểu. Vì vậy, trước khi tiến hành áp dụng chính thức những quyết định mà Nhà Nước đã đề ra, đòi hỏi cần có những giải pháp mang tính chất tối ưu trong việc điều chỉnh giá cả và việc hỗ trợ chi tiêu nhằm giải quyết tốt việc bù lỗ của các công ty kinh doanh, đồng thời bảo đảm vấn đề tiêu dùng của người dân.
Mai Mai
theo Thanh tra