Người Hà Nội đang phải chịu đựng đợt nắng nóng gay gắt mà hơn 40 năm nay mới lại gặp. Nhiệt độ ban ngày trong bóng râm thường là 35 - 37 độ. Còn ở ngoài đường thì nắng nóng lên tới hơn 40 độ.

Giới y tế đã cảnh báo, nếu chỉ dừng chờ đèn đỏ ở ngã ba ngã tư dưới cái nắng thế này chỉ trong hai phút là người yếu sẽ dễ bị say nắng, thậm chí là đột quỵ dẫn đến tử vong. Ra đường những ngày này, ai cũng phải mặc kín mít để tránh nắng. Người sống và làm việc trong trung tâm nội đô, khu phố cũ, phố cổ còn đỡ vì có nhiều hàng cây xanh cổ thụ có tuổi vài chục đến cả trăm năm tỏa bóng mát làm dịu bớt đi cái nắng gay gắt của mùa hè. Thế nhưng ở khu vực từ vành đai 2, vành đai 3 trở ra nơi có nhiều khu đô thị hiện đại, cao cấp và những công trình có quy mô lớn, như Trung tâm Hội nghị Quốc gia, trụ sở các Bộ Công an, Nội vụ, TN&MT… thì từng dòng người và xe cộ vẫn phải chen chúc nhau lưu thông dưới cái nắng chang chang, hầm hập của mặt trời thiêu đốt mặt đường chảy nhựa rộng dài hun hút, không một bóng cây xanh. Bây giờ người Hà Nội mới thấy thấm thía hậu quả của cái gọi là biến đổi khí hậu. Bây giờ, người ta mới tiếc nuối cho hơn nửa số diện tích hồ đầm, mặt nước của thành phố này bị quá trình xây dựng, cải tạo và đô thị hóa làm biến mất để nhường chỗ cho các dự án phát triển đô thị. Cũng như thấy thèm một màu xanh mát của các không gian xanh, không gian công cộng rợp bóng cây trong các khu đô thị mới, các đường phố mới. Tất cả đã và đang phải trả giá về cái sự phát triển nóng vội, xây dựng bằng mọi giá của các nhà quản lý đô thị. Mùa hè này cả thành phố như một chảo lửa. Bãi giữa sông Hồng, hồ Tây, đầm Vân Trì, hồ Linh Đàm trở thành điểm đến tránh nắng lý tưởng cho người Hà Nội. Dưới gầm các cây cầu vượt là nơi trú ngụ tránh nắng của người lao động. Các siêu thị trung tâm thương mại đông nghịt người vào để… tránh nắng.
Chúng ta nói nhiều đến kiến trúc xanh, đô thị xanh. Nhưng dường như xu hướng tiến bộ, bền vững và nhân văn này mới chỉ dừng ở những ví dụ qua một số công trình đơn lẻ, hay ở một vài khu resort, nghỉ dưỡng dành cho nhà giàu nằm tít tận dưới chân núi Tam Đảo, hay ở một nơi nào đó heo hút xa thành phố. Còn ngay trong thành phố này, hầu như các nhà quản lý đô thị vẫn coi kiến trúc xanh là một thứ gì đó xa xỉ. Việc xây thêm một cao ốc vẫn cần hơn là để khu đất đó làm vườn hoa, thảm cỏ, cây xanh. Việc lấy một vài nghìn mét vuông đất công viên để làm chỗ đậu xe là chuyện bình thường. Sắp tới đây, một đại dự án phát triển đô thị phía Bắc sông Hồng với trục đối ngoại quan trọng Nội Bài - Nhật Tân có tên “ Rồng ngậm ngọc” có số vốn đầu tư lên tới hơn 33 nghìn tỷ đồng và diện tích dự án lên tới hơn 2 nghìn héc-ta sẽ được thực hiện. Và như thế, một không gian kiến trúc hiện đại với muôn vàn công trình cao tầng, quy mô lớn sẽ mọc lên thay thế cho màu xanh của ruộng đồng, làng mạc. Và như thế sẽ không biết bao nhiêu diện tích mặt nước sẽ lại biến mất để dành cho sự phát triển?!
Tương lai thường được thể hiện trên các mô hình, bản vẽ phối cảnh 3D cùng những lời thuyết minh có cánh, bay bổng đầy tính lãng mạn, lạc quan của các nhà quy hoạch và người duyệt quy hoạch. Nhưng cuộc sống diễn ra lại không được như thế. Người Hà Nội đã, đang và sẽ còn phải sống trong một không gian ngột ngạt, nóng nực, thiếu điện, nước sạch… không chỉ mùa hè này mà còn ở nhiều mùa hè khác nữa. Và đó là thực tế!
KTS Phạm Thanh Tùng
theo Xây dựng