Hòa Bình: Nổ đá, phá…nhà dân!

Dantin - Các ban, ngành chức năng xã Trung Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình tự nhiên chấp thuận để các doanh nghiệp đổ về, biến nơi sinh sống của hàng chục hộ dân thành công trường khai thác đá khổng lồ. Hàng trăm người dân nơi đây lúc nào cũng thót tim, nơm nớp lo sợ trước nguy cơ mìn nổ, đá bay vào nhà bất cứ lúc nào.

• "Hố tử thần" khiến nhiều hộ dân Cẩm Phả phải di dời khẩn cấp
• Đà Nẵng: Câu cá phát hiện xác chết trôi sông
• Các nghệ sĩ xiếc biểu diễn bù cho khán giả Hải Phòng
• Cẩn trọng với nạn “ăn xin mới”

Năm 1992, theo chủ trương của chính quyền sở tại về việc xây dựng vùng đất giãn dân mới, gia đình anh Bùi Văn Thanh (SN 1985) cùng gần chục hộ dân khác “khăn gói quả mướp” đến khu vực chân núi của xã Trung Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình san đất, dựng nhà, lập nên xóm Bến Cuối. Sau nhiều năm vật lộn với mảnh đất cằn cỗi sát chân núi để canh tác, đến năm 1995 chẳng biết từ đâu, các doanh nghiệp khai thác đá cứ nối tiếp nhau kéo về. Họ đem theo máy móc, thuốc nổ, dây mìn... và cứ hàng ngày đục đá, nhồi thuốc kích nổ, nổ mìn lấy đá vận chuyển đi nơi khác. Chẳng mấy chốc, chỗ làm nhà, làm ruộng vườn của anh Thanh và những hộ dân khác đã bị đập phá nham nhở.

Mỏ đá ngay đằng sau nhà dân chỉ cách nhà dân hơn 100m.

Đất rung, ngói vỡ, người hoảng sợ

Hầu như không ngày nào cái xóm nhỏ bé này không có vài tiếng nổ mìn đinh tai nhức óc vang lên. Mỗi lần khai thác đá, các doanh nghiệp ở đây đều sử dụng vài tạ thuốc nổ. Thời gian nổ mìn được chia ra làm hai ca trong ngày: Buổi trưa từ 10h30h - 11h30; buổi chiều từ 4h30 - 5h30. “Với số lượng lớn thuốc được sử dụng như thế, sức công phá là vô cùng khủng khiếp. Mỗi khi nổ mìn là tiếng động lớn phát ra làm rung chuyển cả khu vực, theo sau đó là bụi mù mịt và mưa đá bắn khắp nơi”, anh Thanh nói. Anh cũng cho hay: Khoảng 10h40 ngày 17/5/2013, khi cả gia đình anh đang ngồi ăn cơm thì bỗng nhiên có một tiếng động lớn phát ra từ phía sau nhà. Vừa kịp bỏ bát đũa xuống định chạy ra ngoài xem tình hình thế nào thì từ trên cao, một hòn đá to bằng vốc tay người lớn lao thẳng xuống mái nhà, phá thủng tấm ngói lợp trước khi rơi bịch xuống nền nhà. Chẳng kịp đem cất mâm cơm, anh xua vợ dẫn con vào buồng trốn mà trống ngực đập dồn dập như muốn rơi tim ra ngoài. Chỗ viên đá rơi chỉ cách mâm cơm vài mét. Nói dại nhỡ viên đá ấy rơi lui vào một chút nữa thì không biết hậu quả sẽ thế nào?.

Sự việc được anh Thanh trình báo lên UBND xã Trung Sơn. Trong biên bản làm việc được lập giữa đại diện chính quyền xã Trung Sơn, đại diện doanh nghiệp khai thác đá và các hộ dân bị thiệt hại do đá rơi vào nhà khẳng định: “Hồi 10h40 ngày 17/5/2013, máng khai thác đá của ông Phùng Văn Quyền, thuộc Đội khai thác đá, công ty 789 nổ mìn phá đá văng vào mái nhà của hai hộ là ông Bùi Văn Thanh và Bùi Văn Thành làm vỡ 5 tấm lợp pro xi măng, gây thiệt hại cho tài sản của hai gia đình”. Tuy nhiên, khi trách nhiệm của đơn vị khai thác đá gây thiệt hại chia nhà anh Thanh còn chưa làm rõ thì vào lúc 11h30 ngày 18/7/2013, tiếp tục một lần nữa đá từ nơi nổ mìn ngoài mỏ khai thác lại rơi vào nhà anh Thanh, làm vỡ mấy tấm ngói xi măng, phạt gẫy cả cành cây trước sân nhà.

Bỏ nhà đi lánh nạn

Nhà anh Bùi Văn Thủ (SN 1973) nằm cách công trường khai thác đá của Công ty Thành Hiên chỉ hơn 100m. Với khoảng cách này, không ít lần gia đình anh Thủ đã “chết hụt” do việc nổ mìn phá đá của công ty này gây ra. Gần đây nhất là ngày 13/6/2013, nắm được lịch làm việc của mỏ đá, đúng vào lúc 11h30 anh cho vợ con vào nhà “lánh nạn” chờ cho đợt nổ mìn qua đi mới được ra ngoài. Tuy nhiên, sau tiếng nổ lớn phát ra từ mỏ đá sau nhà, bỗng nhiên có một tiếng động lớn cứ lớn dần, lớn dần như tiếng lũ quét chạy phía sau nhà. Chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra thì một khối đá khổng lồ, to hơn cả căn nhà anh đang ở lăn ngang qua trước cửa nhà rồi dựng lại nằm chình ình ở con suối chỉ cách nhà chừng 10m.

Đá bay vào nhà làm vỡ ngói

Đá bay vào nhà làm sụt trần nhà.

“Lúc ra xem đường đi của hòn đá và kích thước của nó tôi mới thấy hú hồn. Chỉ cần nó lăn vào phía trong một chút thì đừng nói là người mà ngay cả toàn bộ ngôi cũng sẽ bị san bằng ngay. Sau lần ấy tôi có báo cáo sự việc với trưởng xóm nhưng đến bây giờ vẫn chẳng có tín hiệu gì từ chính quyền xã. Hàng ngày mỏ đá vẫn nổ mìn đều đặn, chẳng có gì thay đổi cả”, anh Thủ nói.

Điều làm anh Thanh, anh Thành, anh Thủ và những người dân nơi đây lo sợ nhất không phải là tiếng nổ “dọa người” của mìn mà chính là nguy cơ đá bay vào nhà lúc nào cũng hiển hiện. “Người lớn thì còn biết cách tránh, chứ mấy đứa nhỏ biết làm thế nào? Không lẽ bắt con chui vào gầm giường mà chơi cho an toàn”, anh Thanh nói. Để tránh nguy cơ ấy, không còn cách nào khác, họ buộc phải sơ tán bớt người khỏi nhà. Đầu tiên là người già và trẻ nhỏ. “Từ dạo các mỏ đá tăng cường nổ mìn, đá bay vào vườn, vào sân, vào mái nhà nhiều quá, các cụ đâm ra hãi. Vừa rồi cả hai cụ đã quyết định dọn đi chỗ khác ở, không dám ở trong cảnh nơm nớp lo sợ này nữa”, anh Thanh nói.

Vợ chồng anh Thanh có hai cháu nhỏ, cháu lớn 7 tuổi còn cháu bé mới bước sang tuổi thứ 4. Vừa rồi ông bà nội của các cháu ngỏ ý đưa chúng về với ông bà nhưng vì các cháu còn quá nhỏ, vợ chồng anh không đành lòng xa con. “Có bữa đang ngồi ăn cơm trưa thì bỗng nhiên tiếng mìn nổ làm cả nhà giật thót. Hai đứa nhỏ mới được cứ khóc ré lên vì sợ. Chúng bỏ cả bữa cơm, trốn tít vào trong buồng dỗ kiểu gì cũng không chịu ra ăn.”, vợ anh ngậm ngùi.

Không thể để tình trạng như thế được nữa

Trao đổi với PV, ông Bùi Thanh Hiện, Trưởng CA xã Trung Sơn cho biết: Hiện trên địa bàn xã đang có 6 doanh nghiệp hoạt động khai thác đá. Trong đó, riêng khu vực núi đá cạnh xóm Bến Cuối có đến 4-5 doanh nghiệp. Ông Hiện xác nhận: Tình trạng nổ mìn phá đá của các doanh nghiệp này khiến đá bay vào nhà dân là đúng. “Trên thực tế chính quyền xã Trung Sơn cũng không ít lần làm việc với các doanh nghiệp này đề nghị họ phải đảm bảo an toàn cuộc sống cho người dân nhưng tình hình vẫn không được cải thiện. Người dân đã sống ở đó trước khi các doanh nghiệp này về. Đúng ra, khi cấp phép cho doanh nghiệp hoạt động, các cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra, tính toán thật kỹ phạm vi, khoảng cách an toàn để đảm bảo cuộc sống, tính mạng cho người dân. Đằng này, mỏ đá lại cho hoạt động ngay sát nhà dân, có nơi chỉ cách hơn 100m thì làm sao mà người dân chịu nổi”, ông Hiện nói.

Theo tính toán của ông Hiện, với khoảng cách quá gần từ các mỏ đá đến nhà dân, thì dù có che chắn kỹ như thế nào, nguy cơ đá bay vào nhà là không thể tránh khỏi: “Đơn vị khai thác nào chịu khó khoan lỗ nhồi thuốc nổ sâu thì còn đỡ. Đằng này nhiều lần họ khoan qua loa rồi cứ thế nhồi thuốc vào, khi kích nổ thuốc công phá ngược lên trên, bốc đá văng xa cả mấy trăm mét là chuyện bình thường. Nếu đơn vị nào không đảm bảo an toàn thì phải di dời đi chỗ khác hoặc ngừng hoạt động. Không thể để tình trạng này tiếp diễn được nữa. Cũng may là chưa có trường hợp nào đá bắn vào người. Nếu không thì chẳng biết hậu quả sẽ còn đến đâu nữa”.

Nguyễn Quý