Dantin - Mặc dù tôi thuyết phục mãi nhưng mế Quyết vẫn bảo mế không thích “lên báo” đâu. Giờ nhà mế lúc nào cũng có khách từ các nơi về, có người do phải chữa bệnh ở lại vài ngày thậm chí có khi vài tuần. Mế không phải là người hành nghề y kiếm sống nên việc thu xếp chỗ ăn chỗ ở cho bệnh nhân khó lắm.
Dantin - Mặc dù tôi thuyết phục mãi nhưng mế Quyết vẫn bảo mế không thích “lên báo” đâu. Giờ nhà mế lúc nào cũng có khách từ các nơi về, có người do phải chữa bệnh ở lại vài ngày thậm chí có khi vài tuần. Mế không phải là người hành nghề y kiếm sống nên việc thu xếp chỗ ăn chỗ ở cho bệnh nhân khó lắm.
Chữa bệnh bằng “thổi”
Căn nhà 3 gian của mế Quyết ở xóm Mỏ Ngô xã Hợp Thành huyện Kỳ Sơn, Hoà Bình rộng rãi nằm ngay giữa xóm. Tranh thủ lúc bệnh nhân vừa về mế Quyết trộn cám cho con lợn nái vừa mới đẻ. Cho lợn ăn xong mế lại mang ít ngô cho gà ăn . Năm nay mế trong 77 tuổi nhưng mế vẫn khỏe, minh mẫn và nhanh nhẹn. Mế bảo được như thế là nhờ các bài thuốc Nam. Mẹ chồng mế là cụ Bùi Thị È, người chữa bệnh bằng thuốc Nam nổi tiếng khắp vùng này. Mế kể: ngày xưa chiến tranh nhiều người thương binh bị mảnh đạn găm trong người mà mẹ chồng mế vẫn “thổi” ra được. Mế nhớ nhất có một anh thương binh ở Ba Vì (Hà Nội) bị 1 mảnh đạn găm vào ngực mấy năm. Do gần tim nên không thể mổ lấy đạn ra được. Rồi mẹ chồng mế kiên trì “thổi” vài tháng sau viên đạn cũng ra được. Từ đó bệnh nhân ngày càng đến đông và chưa bao giờ mẹ chồng mế lấy của họ một đồng xu nào. Một lần, cụ gọi mế vào rồi bảo: Con là đứa con dâu ngoan hiền. Mẹ thấy con hợp với nghề thuốc, nên mẹ truyền lại những bài thuốc gia truyền cho con để cứu người. Trước khi mất, cụ dặn lại mế nhiều điều, mế nhớ nhất điều này: Chữa bệnh là để cứu người và đừng lấy đó là nghề kiếm sống!
Mệ Quyết đang "mằn" vào miếng trầu.
Mẹ chồng mất, mế trở thành người trong nhà kế tục bài thuốc gia truyền này. Cùng với mế còn có 3 người chị chồng học được nghề của mẹ truyền lại. Nhưng mế là có “duyên” nhất. Khi hỏi cách chữa bệnh bằng thổi trầu, mế mang chiếc tráp nhỏ đựng trầu và cau ra. Mế bổ cau, têm trầu, rồi lấy vôi giống như ăn trầu, chỉ có khác là trước khi ăn mế “mằn” (giống như niệm thần chú) vào miếng cau. Rồi mế nhai một lúc cho ngấm miếng trầu. Tuỳ theo mức độ nặng nhẹ của vết thương mà mế thổi. Theo mế, khi thổi người mế mệt mỏi lắm! Người được thổi đang đau sẽ cảm thấy dịu ngay. Người bị nhẹ thì vài hôm, người bị nặng nhất cũng chỉ khoảng một tháng là đỡ.
Ở nhà mế Quyết tôi gặp được bà Ký - người cùng xã. Bà Ký bị gẫy cổ tay trái, gia đình đã đưa bà đến bệnh viện, nhưng các bác sĩ bảo, ở tuổi bà khó liền xương được. Về nhà tay đau nhức khiến bà ăn ngủ không yên, hôm đến nhà mế Quyết chữa cánh tay trái của bà Ký xưng to, vậy mà sau ba ngày nhờ mế Quyết thổi trầu, giờ đã đỡ hẳn.
Mế vừa chữa cho bà Ký xong thì có ông Sơn được người cháu chở đến. Ông Sơn đi chăn bò thì bị bò húc rạn xương sườn. Suốt cả tuần qua, ông chẳng ăn uống gì được, chỉ kêu la. Mế Quyết dùng trầu cau thổi vào vết thương thì thấy ông đỡ đau hẳn.
Chỉ sau vài lần thổi trầu, ông Sơn đã đỡ đau.
Tiếng lành đồn xa. Người dân ở khắp nơi đổ dồn về nhờ mế Quyết chữa trị. Có những người mãi trong thành phố Hồ Chí Minh ra đây chữa. Hầu như mế chưa chịu bó tay trước trường hợp nào. Một trường hợp nặng nhất mà mế nhớ là anh Thành ở Hà Đông (Hà Nội) bị gẫy xương bả vai và gẫy xương đùi. Người nhà anh Thành phải cáng anh đến nhà mế. Khi đến, anh Thành ở trong tình trạng hôn mê nặng. Mế xem qua rồi mế động viên gia đình: Cứ yên tâm ở với mế hết một tuần trăng. Bệnh tình của cháu sẽ đỡ. Hàng ngày mế liên tục thổi trầu vào chỗ đau của nạn nhân. Sau 20 ngày thì chân và tay của anh Thành đã lành lặn. Khi khỏi bệnh, Thành sờ vào chân tay mình không tin nổi đó là sự thực. Anh quỳ sụp xuống lạy mế như tế sao: “ Không có mế chắc con tàn tật suốt đời”.
Suốt mấy chục năm qua, mế Quyết cũng không nhớ là mình đã chữa khỏi bệnh cho bao nhiêu người nữa. Ai đến cũng được mế chữa tận tình. Mế bảo: Cầu trời cho mế được sức khoẻ để được chữa thêm cho nhiều người. Chưa bao giờ mế yêu cầu bệnh nhân phải trả bao nhiêu tiền để được chữa bệnh. Không ít trường hợp gia cảnh khó khăn, đến nhà mế còn phải lo chỗ ăn, chỗ ở cho họ. Nhà mế còn nghèo, nhưng chưa bao giờ con cháu trong nhà phải phàn nàn về chuyện này. Nhưng mấy năm nay mế yếu dần mà cách chữa bệnh của mế thì dùng toàn trầu cau. Có lúc ra chợ không có cau mà mua. Có lúc bổ ra 1 thúng cau chỉ 2 ngày là hết.
Nghe tiếng về tài năng và đức độ của mế Quyết, nhiều người đến đón mế đi nhiều nơi để chữa trị, nhưng mế chỉ đi đến 2 ngày là cùng. Mế bảo: “ Cuộc đời mế gắn với núi rừng. Nếu mế đi lâu quá, có bệnh nhân đến mà không chữa được cho họ thì tội lắm”. Càng nghe mế kể chuyện, chúng tôi càng thấm thía cái tình của mế. Nhiều trường hợp được chữa khỏi bệnh đã nhận mế làm con mày (con nuôi). Ngày tết nhất, nhà mế đông như có hội. Những đứa con nuôi mà mế không thể nhớ hết tên và hết mặt đến nhà đều gọi mế là mẹ.
Trong số 6 người con của mế chỉ có một mình cô con gái đầu là học được nghề. Bài thuốc này chỉ học vào đêm giao thừa. Chị nằm bên mẹ rồi nghe mẹ giảng giải và truyền nghề. Giờ chị Hoà cũng có thể chữa được bệnh cho nhiều người. Cũng noi gương mẹ, chị chưa bao giờ đòi hỏi người bệnh phải trả bất kỳ một đồng xu nào.
Bài và ảnh: Việt Lâm