Lật tẩy “công nghệ” chế cân “điêu”

Dantin - Hầu như tất cả các loại cân chuẩn đều có thể chế thành cân “điêu” một cách dễ dàng. Với cân nhỏ, chỉ cần khoảng 50.000 đồng là biến thành cân “điêu”, với cân to, cũng không quá khó nhờ “công nghệ” cao. Do nhu cầu lớn, lợi nhuận cao nên nghề cân “điêu” luôn có đất kiếm sống. 

• Phát hiện hàng trăm cân thịt thối chuẩn bị tiêu thụ
• Xã hội hóa y tế: Bệnh nhân điêu đứng vì lạm thu
• Bị cân điêu trắng trợn, tưởng mua rẻ hóa đắt
• Chỉ mơ mua 1 cân được đủ... 9 lạng

Tại Hải Dương, để tìm được một cơ sở chế cân không quá khó. Theo lời chỉ dẫn của một tiểu thương trong chợ Bắc Kinh (Hải Dương), chúng tôi tìm đến cơ sở trên phố Hai Bà Trưng (P. Quang Trung, TP. Hải Dương). Ngay cổng vào, chúng tôi thấy cái biển to tưởng: Sửa chữa cân các loại.

Vác chiếc cân bàn 10kg vào trực tiếp gặp “nghệ nhân” tên L, ông nhã nhặn không cho chúng tôi được mục sở thị “ công nghệ” của ông: “Muốn chỉnh bớt bao nhiêu một cân thì báo. Giá chế chiếc này là 150.000 đồng. Đồng ý thì để cân lại, chiều qua lấy”, ông L. nói

Cũng theo ông, tùy mặt hàng chúng tôi bán, ông có thể chế tinh vi hơn. Chẳng hạn, gặp những khách khó tính, cẩn thận, hay mang theo chai nước, hay hộp sữa Ông Thọ để kiểm định, ông sẽ chế làm sao từ cân thứ 3 trở lên cân mới bắt đầu ăn “điêu”. “Loại cân này, dân bán vải, hay nhãn ở đường 5 hay chuộng, vì đa phần là khách vãng lai. Người mua 5 kg vải chắc chắn chỉ được 3 – 3,5 kg là cùng”, ông L nói.

Theo giới ve chai tại TP HCM thì Trung (quê Thanh Hóa), hiện làm chủ một vựa phế liệu tại Thới Tam Thôn (Hóc Môn), là một trong những người xài "thiết bị gian lận" cân đầu tiên trong cánh ve chai Thanh Hóa vào TP HCM lập vựa. Thiết bị này, dân trong nghề quen gọi là chip. Trung cho biết: “Đầu mối bán chip ở Thủ Đức, giá trung bình mỗi con chip này dao động 1 - 2,5 triệu đồng. Chip được gắn phía trong kết cấu của cân, và có điều khiển từ xa, tác dụng trong phạm vi 10 m. Chỉ số trọng lượng mọi vật đặt lên cân sẽ đươc điều khiển theo ý muốn (tăng, giảm) của chủ hàng".

Trung cho biết thêm: “Con chip gian lận này chỉ thích hợp với loại cân từ một tạ trở lên, còn những loại cân nhỏ hơn thì quá đơn giản. Cách thông thường nhất mà giới buôn bán nhỏ hay dùng hiện nay là kéo rão lò xo hoặc cắt bớt lò xo chính trong cân, nhiều ít được tính toán theo… đơn đặt hàng, muốn gian lận tỷ lệ bao nhiêu. Sau khi cắt bớt, chỉ số kim đồng hồ trên cân vẫn luôn đúng vị trí, nhưng khi cân, lượng hao hụt thường là 10% - 20% nên khách hàng rất khó phát hiện”.

Tại phố Thuốc Bắc (Hà Nội), cân đĩa được bày bán khá nhiều. Tuy nhiên nếu muốn tìm mua được cân độ thì phải là người quen giới thiệu hoặc phải có khuôn mặt đủ độ tin tưởng để chủ “trông mặt mà bắt hình dong”. Một chủ cửa hàng cho biết: “Mỗi kg chỉ ăn cắp được từ một đến hai lạng, đồng ý mua chiếc 15 cân thì đặt tiền trước 290.000 đồng và chiều quay lại lấy, giá cao hơn cân bình thường 50.000 đồng”. Vài giờ sau chúng tôi quay lại, chủ cửa hàng này kiểm tra cân với một lọ nước lavie 500 ml đã được được kiểm định về trọng lượng. Kim chỉ trọng lượng lọ nước trên mặt cân lên đến gần 700 gr. Gật gù thán phục tài năng của “nghệ sĩ” này, tôi được ông cho hay: “Loại cân từ 5 kg đến 50 kg làm khá đơn giản, chỉ cần tác động vào lò xo đẩy đĩa, sẽ điều chỉnh lượng như mong muốn. Gắn chip vào hệ thống thì đắt quá mà không đáng”.

Theo khảo sát, tại một hàng cân ở chợ Cầu Đông (Hà Nội), chỉ cần bỏ ra từ 50.000 đồng đến 150.000 đồng, khách hàng có thể yêu cầu các chủ hàng chế ngay tại chỗ: “Chế cân từ 2 – 3kg thì 50.000 đồng; 5 kg là 100.000 đồng; còn hơn thì 150.000 đồng trở lên”, chủ cửa hàng tên N. cho hay.

Khi chúng tôi ngỏ ý muốn đi cùng chị đến cơ sở chế cân chờ lấy cân luôn, chị cười mát: “Chú hay thật, chị phải chỉnh mới kiếm được chứ. Mà nói thật với chú em, mỗi chiếc chị cũng chỉ được hoa hồng một vài chục ngàn chứ có nhiều nhặn gì. Chú em cứ mang cân lên đây, muốn chỉnh bao nhiêu lạng chị làm rồi hôm sau lên lấy. Ở đây chị làm được tất. Từ 2 – 3 kg đến cân tạ, tùy chú em thích loại nào thôi”.

Cũng tại chợ Cầu Đông, chúng tôi dễ dàng tìm thấy các cơ sở chế cân. Chỉ cần để cân lại, ký giấy là ngay hôm sau có hàng như ý. Chủ cửa hàng C. cho biết: “Muốn chỉnh lên, xuống bao nhiêu, loại cân nào chị cũng làm được. Chỗ chị loại 5kg chỉnh 1 – 2 lạng là 60.000 tiền phí. Các loại khác thì mức giá cao hơn chút”. Thấy tôi còn phân vân về giá, chị H khăng khăng: “Đúng giá đấy. Ông ăn ít thôi cho đỡ bị nghi ngờ, chứ muốn ăn cắp bao nhiêu tôi cũng làm được”. Có lẽ do nắm bắt tâm lý của tôi muốn “ăn dày” nên ông chủ này đã chế cho tôi chiếc cân ăn gian 300 gr mỗi kg dù tôi chỉ đề nghị ăn bớt 100 gr. 

Chị L. (quê ở Hà Tây cũ), chủ một xe bán rong hoa quả ở ngõ Gốc Đề “thật thà” kể: “Để có một chiếc cân điêu, mình phải bỏ ra 60.000 đồng thuê thợ làm. Chẳng biết họ làm như nào nhưng chỉ cần tháo cân ra vặn vọ một lúc là được.

Cái cân đang dùng là do mình đặt làm, một kg ăn bớt được 150 gr”. Theo chị L., việc “độ” cân rong đã thành nghề kiếm cơm. “Ở khu vực này, có một chuyên gia “độ” cân thường lang thang qua các chợ cóc, chợ lớn vào mỗi trưa.

Nếu muốn “độ” thì gửi cân, gửi tiền ở đây, ông ấy làm cho. Mỗi lần làm mất 100.000 đồng đấy”, chị L. nói và cho biết, ở nơi khác cũng có thợ độ hoạt động.

Đoàn Tân