Ngân hàng từ chối cung cấp thông tin tài khoản
Thừa phát lại – một giải pháp mang tính đột phá nhằm xã hội hóa một số hoạt động tư pháp nhưng tiến độ mở rộng thí điểm thừa phát còn chậm so với yêu cầu. Một phần do lúng túng về quy trình thủ tục, phần khác do pháp luật chồng chéo, thiếu sự phối hợp giữa các ngành.
Theo thống kê, số lượng vụ việc và doanh thu của các Văn phòng thừa phát lại thí điểm tại TP Hồ Chí Minh có chiều hướng gia tăng. Tuy nhiên, doanh thu chủ yếu vẫn là việc lập vi bằng, chiếm 61,39% tổng doanh thu, 3 mảng công việc còn lại chỉ chiếm 38,61% tổng doanh thu, trong đó trực tiếp tổ chức thi hành án (nhiệm vụ quan trọng nhất của thừa phát lại) chỉ chiếm 3,65% với số lượng 53 vụ việc đã chấm dứt.
Ông Trần Thế Lưu, Chánh Văn phòng Thành ủy TP Hồ Chí Minh cho biết, quy định pháp luật trong một số lĩnh vực chưa thống nhất với chế định pháp luật về thừa phát lại, gây ra khó khăn rất lớn trong việc xác minh điều kiện thi hành án và trực tiếp tổ chức thi hành án.
Theo Vụ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, Vụ Kiểm sát thi hành án KSND Tối cao, việc xác minh điều kiện thi hành án dân sự do một số cơ quan, tổ chức, cá nhân chưa hiểu rõ những quy định về thừa phát lại nên sự hợp tác, giúp đỡ trong việc cung cấp thông tin theo yêu cầu của thừa phát lại như Ngân hàng từ chối cung cấp về tài khoản của người phải thi hành án, Cơ quan đăng ký tài sản không cung cấp thông tin về tài sản.
Hơn nữa, thừa phát lại chỉ thực hiện xác minh điều kiện thi hành án sau khi có bản án, quyết định của Tòa án. Cho nên, khi đương sự yêu cầu xác minh tài sản để yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp để bảo đảm thi hành án thì không thể thực hiện được.
“Thông qua kiểm sát hoạt động của các Văn phòng thừa phát lại, chúng tôi nhận thấy còn một số vướng mắc khác chưa có hướng xử lý như trường hợp khi thừa phát lại đang thụ lý mà phát hiện tài sản của người phải thi hành án ở địa phương khác mà đương sự có yêu cầu ủy thác thì chưa có văn bản hướng dẫn xử lý đối với trường hợp này” Vụ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết thêm.
Văn phòng thừa phát lại không phải doanh nghiệp
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Đức Chính cũng cho hay: Thực tế do ngân hàng không hợp tác cung cấp thông tin và phong tỏa tài khoản, vẫn để cho chủ tài khoản rút tiền dẫn đến không còn điều kiện thi hành án. “Người được thi hành án đã tin tưởng giao thừa phát lại làm nhưng rốt cuộc trắng tay, vậy ngân hàng đó có chịu trách nhiệm không, phải xử lý thế nào?”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chính đặt vấn đề.
Tuy nhiên, bà Nguyễn Tuyết Dương (Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế NHNN) cho biết Ngân hàng Nhà nước đã có công văn gửi Văn phòng Chính phủ cho ý kiến về dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 61 về tổ chức và hoạt động của thừa phát lại.
Tại công văn này khẳng định, theo các quy định của pháp luật hiện hành, tổ chức tín dụng chỉ được phép cung cấp thông tin liên quan đến tài khoản, tiền gửi của khách hàng và trích chuyển tiền gửi của khách hàng khi nhận được yêu cầu của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và được sự chấp thuận của khách hàng. Do đó, việc quy định tổ chức tín dụng phải thực hiện yêu cầu của thừa phát lại về xác minh điều kiện thi hành án là không có cơ sở pháp lý.
Cũng tại công văn này, Ngân hàng Nhà nước cũng đề nghị bỏ phần dự thảo quy định “các tổ chức tín dụng phải thực hiện yêu cầu của thừa phát lại về xác minh điều kiện thi hành án”.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, quan điểm của ngân hàng đang đi ngược lại quy định về thi hành án dân sự và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Bộ Tư pháp sẽ có ý kiến chính thức với Ngân hàng Nhà nước và báo cáo Chính phủ về vấn đề này.
Bộ Trưởng Hà Hùng Cường nhấn mạnh, người thừa phát lại là công lại, là người do Nhà nước bổ nhiệm để thực hiện dịch vụ công có miễn nhiệm, cách chức, kỷ luật, không phải doanh nhân. Văn phòng thừa phát lại không phải là doanh nghiệp dù mô hình là doanh nghiệp. Cho nên việc thành lập Văn phòng thừa phát lại, bổ nhiệm người thừa phát lại phải rất chặt chẽ, kiểm soát theo quy định của pháp luật. “Văn phòng thừa phát lại không phải hôm nay lập, mai giải thể. Năm 2015, báo cáo Quốc hội nhưng không có nghĩa đến thời điểm đó sẽ chấm dứt thí điểm thừa Phát lại”.
Thảo Nguyên
theo Thanh tra