Dantin - Tòa tuyên buộc người thua kiện phải trả lại số tiền trị giá của cây dương liễu đã chặt cho chủ của nó. Đến nay cây dương liễu đã mục mối, án đã có hiệu lực sau vụ kiện kéo dài đến bốn năm nhưng người thắng kiện chẳng lấy tiền được vì vợ chồng người thua kiện đã già nua.
Dantin - Tòa tuyên buộc người thua kiện phải trả lại số tiền trị giá của cây dương liễu đã chặt cho chủ của nó. Đến nay cây dương liễu đã mục mối, án đã có hiệu lực sau vụ kiện kéo dài đến bốn năm nhưng người thắng kiện chẳng lấy tiền được vì vợ chồng người thua kiện đã già nua. Chuyện ly kỳ là để xác định chủ của cây dương liễu. Tòa phải tiến hành “khai quật” gốc của nó lên trước sự chứng kiến của chính quyền địa phường lẫn người dân hiếu kỳ.
Kiện vì danh dự
Ông Nguyễn Ngọc Nga, sinh năm 1954 ở khối phố An Hà Nam phường An Phú, TP.Tam Kỳ, Quảng Nam là người thắng kiện quả quyết: “Vợ chồng tôi kiện vợ chồng ông Nguyễn Mân, sinh năm 1924 ra TAND TP. Tam Kỳ đòi lại cây dương liễu là kiện vì danh dự của cả gia đình. Trong cuộc sống không ai được xem thường danh dự của người khác hết. Cuối cùng gia đình tôi đã đòi lại được danh dự sau nhiều năm bầm dập…”.
Một đoạn của cây dương liễu được cha ông Mân chở về bỏ trong sân nhà bị mục.
Sau giải phóng, năm 1976 vợ chồng ông Nga trồng rất nhiều cây dương liễu xung quanh nhà. Qua thời gian có nhiều cây bị chết, ông đốn làm củi .
Để quản lý và làm dấu cây dương liễu này vợ chồng ông phải đi lượm ông táo, bình vôi và lò nấu trấu cũ bỏ xung quanh gốc cây dương liễu rồi phả đất lên để tránh người xấu phá hoại. Đến ngày 20/1/2009 vợ chồng ông Nga kêu ông Ngô Sơn đến bán cây dương liễu này lấy tiền thì bất ngờ ông Nguyễn Mân chạy ra ngăn cản không cho chặt cây vì cho rằng cây của mình.
Vậy là từ đó hai gia đình xảy ra tranh chấp quyết liệt vì cây dương liễu: Ai cũng khẳng định cây dương liễu là của mình! Lúc này, UBND phường An Phú phải vào cuộc hòa giải cho hai gia đình ông Nga, ông Mân. Cha con ông Mân đồng ý sung công quỹ và ký vào biên bản. Còn gia đình ông Nga cương quyết không. Tuy nhiên, vụ việc vẫn đang tranh chấp, bất thình lình ông Nguyễn Hòa (SN 1954, con ông Mân) được “bật đèn xanh” vác cưa ra đốn đổ ngã cây dương liễu xuống đất rồi cưa ra 13 đoạn chở về nhà. Vậy là hai gia đình xảy ra xô xát ngay tại gốc cây dương liễu. Dân làng kéo đến xem đông nghịt. Ông Nga cho biết, vì cây dương liễu được trồng cách nhà chỉ có vài bước chân nên gia đình phát hiện kéo ra phản đối quyết liệt hành vi tự ý chặt cây dương liễu đang tranh chấp của cha con ông Mân. Trong lúc xô xát con trai ông bị đánh, gia đình ông phải thuốc men hết 600.000 đồng.
Ông Nga nói: “Cây dương liễu này do chính tay vợ chồng tôi trồng từ năm 1976 đàng hoàng. Chỉ cách nhà có vài bước chân. Còn nhà ông Mân cách xa cây dương liễu này khoảng 300m. Gia đình không chấp nhận hành vi ngang ngược của cha con ông Mân. Chặt cây dương liễu xong, cha con ông Mân còn thách đố có ngon có giỏi đi kiện đi xem ai ở không đi giải quyết cái cây dương liễu. Bức xúc trước việc gia đình bị xúc phạm danh dự, gia đình quyết kiện đến cùng để đòi lại danh dự”.
Tuy nhiên trước khi đưa vụ án dân sự “Tranh chấp quyền sở hữu về tài sản” là cây dương liễu ra xét xử sơ thẩm vào ngày 29/9/2011, ngày 8/7/2011, TAND TP. Tam Kỳ tiến hành định giá cây dương liễu đã bị cha con ông Mân đốn hạ cưa ra thành 13 đoạn chở về nhà bỏ lăn lóc trước sân nhà. Do phơi mưa phơi nắng, cành lá, quả bị hao mòn, chụm củi nên chất lượng chỉ còn lại có 30% với khối lượng là 0,7958m3, được định giá là 405.900 đồng (gỗ cây dương liễu có giá 1,7 triệu đồng).
“Khai quật” gốc cây dương liễu!
Ông Mân cho rằng ông không nhớ rõ, cây dương liễu này được ông trồng vào năm nào và không biết cây dương liễu được bao nhiêu tuổi. “Lúc hòa giải đồng ý sung công quỹ nhưng khi về nhà nghĩ lại, cây dương liễu là của mình, mình có quyền sử dụng nên bảo con trai là Nguyễn Hòa mang cưa, rựa ra đốn cây dương liễu chở về nhà” , ông Mân nói.
Ông Nguyễn Hòa – con trai ông Mân nói: “Do cha mẹ ông già cả và em trai ông không biết gì nên đã ký vào biên bản đồng ý sung công quỹ. Ông thấy vô lý nên đã chặt cây và đem về nhà cha mình để”.
Ông Nguyễn Ngọc Nga chỉ cây dương liễu đã bị cha con ông Mân đốn còn gốc được TAND TP.Tam Kỳ “khai quật”
Ngày 27/7/2011, theo yêu cầu của ông Nga TAND TP.Tam Kỳ đã “làm lễ” tiến hành “khai quật” gốc cây dương liễu với sự chứng kiến của gia đình ông Nga, gia đình ông Mân và chính quyền. Người dân hiếu kỳ kéo đến đông nghịt để xem việc “khai quật” có một không hai này. Ông Nga cam đoan: Khi đào xung quanh gốc cây dương liễu, nếu có bình vôi, ông táo và lò nấu trấu có rễ cây bu xung quanh thì đó là cây dương liễu do ông trồng. Ngược lại cây dương liễu thuộc quyền sở hữu của ông Mân.
Tuy nhiên, trước giờ phút “khai quật” gốc cây dương liễu, bất ngờ các đương sự bổ sung thêm: “Chỉ thống nhất “khai quật” gốc cây dương liễu trong phạm vi bán kính 1,5m tính từ tim cây dương liễu ra xung quanh”. Tuy nhiên khi “khai quật” xung quanh gốc cây dương liễu không thu được những ông táo, bình vôi và lò nấu trấu nguyên vẹn như ông Nga khai. Nhưng Tòa sơ thẩm cũng khẳng định, quá trình “khai quật” trong phạm vi bán kính 1,5m (xung quanh gốc cây dương liễu) cũng đã thu được 12 mãnh sành ông táo, bình vôi và lò nấu trấu bể. Ngoài phạm vi bán kính 1,5m (xung quanh gốc cây dương liễu) cũng thu được 9 mãnh sành ông táo, bình vôi và lò nấu trấu bể và cũng có bình vôi còn nguyên.
Thế nhưng, Tòa sơ thẩm lại cho rằng: Điều này hoàn toàn không đúng với lời khai của ông Nga là khi trồng cây dương liễu, do sợ người dân phá cây nên dưới gốc cây dương liễu trồng ông có bỏ vài vật là ông táo, bình vôi và lò nấu trấu. Các nhân chứng cũng xác nhận cây dương liễu đang tranh chấp là thuộc sở hữu của vợ chồng ông Nga. Tuy nhiên, chẳng hiểu sao, Tòa sơ thẩm lại bác đơn khởi kiện của vợ chồng ông Nga và “tuyên” cây dương liễu là của ông Mân. Nguyên đơn phải nộp tiền án phí 200.000 đồng.
Ông Nga khẳng định chắc nịch: “Đây là cây dương liễu của gia đình tôi chứ không phải của ai hết, kể cả gia đình ông Mân. Người dân ở đây cũng làm chứng xác nhận cây dương liễu là của gia đình tôi. Nhưng chẳng hiểu Tòa sơ thẩm xử kiểu gì lại cho rằng cây dương liễu của gia đình ông Mân. Không để danh dự bị xúc phạm nên gia đình quyết kháng án đến cùng”.
Sau đó, cuối năm 2011, TAND tỉnh Quảng Nam tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án cây dương liễu. Tòa phúc thẩm khẳng định có căn cứ để xác định cây dương liễu là của gia đình ông. Vì vậy, vợ chồng ông Mân phải trả lại trị giá của cây dương liễu là 405.900 đồng cho gia đình ông Nga và chịu án phí 200.000 đồng.
Vậy là , qua bốn năm kiện tụng vất vả vợ chồng ông Nga mới đòi lại được cây dương liễu của mình. Nhưng, vợ chồng ông lại chẳng biết đến khi nào mới nhận được 405.900 đồng để định giá cây dương liễu vì vợ chồng ông Mân đã gần 90 tuổi. Ngoài ra, gia đình ông Nga bỏ ra 300.000 đồng cũng chẳng được trả lại.
Bài và ảnh Hồng Sơn