Dantin - Trước thực trạng nạn khai thác trái phép vẫn diễn ra trên địa bàn, Phó Chủ tịch UBND huyện Thường Xuân (Thanh Hóa) thừa nhận: “Chúng tôi hoàn toàn bất lực. Dân nghèo đói quá nên mới phải đi đào vàng.
Dantin - Trước thực trạng nạn khai thác trái phép vẫn diễn ra trên địa bàn, Phó Chủ tịch UBND huyện Thường Xuân (Thanh Hóa) thừa nhận: “Chúng tôi hoàn toàn bất lực. Dân nghèo đói quá nên mới phải đi đào vàng. Muốn chống “vàng tặc” thì phải chống được đói nghèo. Nhưng chống đói nghèo thì không dễ, nhất là địa phương khó khăn như Thường Xuân…”.
Dùng thuốc trừ sâu để... “diệt” “vàng tặc”!
Do là “sáng kiến” mới nhất của vị Chủ tịch UBND xã Xuân Chinh (Thường Xuân, Thanh Hóa) vừa được áp dụng để đối phó với nạn khai thác vàng trái phép đang hoành hành tại địa phương.
Trao đổi với PV ông Cầm Bá Nhang, Chủ tịch UBND xã Xuân Chinh cho biết: “Sau khi phát hiện tình trạng khai thác vàng trái phép tại địa phương, UBND xã đã có báo cáo gửi lên UBND huyện để xin ý kiến chỉ đạo. Ngoài ra, chúng tôi cũng tiến hành các biện pháp nhằm ngăn chặn hoạt động khai thác vàng đang diễn ra như thu giữ máy móc, phương tiện, kiểm tra rà soát các đối tượng lạ thường xuyên xuất hiện trên địa bàn.
Bên cạnh đó, xã cũng tổ chức tuyên truyền cho bà con hiểu để không tham gia đào vàng, tàn phá rừng đầu nguồn nữa”.
Ông Cầm Bá Nhang và những lọ thuốc Vô-pha-tốc vừa mua về.
Tuy nhiên, ông Nhang cũng thừa nhận: “Nói thế thôi chứ hiệu quả cũng không được bao nhiêu. Cứ truy quét hôm trước thì hôm sau đâu lại vào đấy, lại đào bới, lại chặt cây, lại đãi vàng… Chúng tôi mệt mỏi lắm rồi. Sống trên mỏ vàng mà vẫn khổ. Tôi nói thật nhé: Nếu giao cho xã chúng tôi kiểm soát, xử lý tình trạng này thì chúng tôi không kham nổi đâu. Lực lượng xã thì mỏng, địa bàn thì rộng, “vàng tặc” thì đông, làm sao chúng tôi có thể kiểm soát hết được”.
Ông Nhang kiến nghị: “Khoáng sản dưới lòng đất là của Nhà nước, mỏ vàng là của Nhà nước thì Nhà nước phải có biện pháp mà… giữ lấy chứ! Nếu được thì có lẽ xã chúng tôi xin bàn giao mỏ vàng lại cho Nhà nước, rồi họ cho người về mà thăm dò, nghiên cứu, khai thác, xã chúng tôi không màng đến đâu. Chúng tôi mệt mỏi lắm rồi. Có lần như năm ngoái, tậm đêm ba mươi Tết mà đích thân tôi vẫn phải cùng anh em công an xã đi tuần tra mỏ vàng vì có tin lợi dụng Tết, “vàng tặc” lại đến khai thác vàng ở đây”.
Về biện pháp nhằm hạn chế và kiểm soát tình trạng khai thác vàng tại Xuân Chinh, ông Nhang cho biết: “Trước mắt, chúng tôi đã bàn giao khu vực có mỏ vàng cho người dân quản lý và trồng rừng vì đó thuộc đất lâm nghiệp đã khoán cho từng cá nhân. Cụ thể: khu vực đồi có mỏ vàng diện tích là 6,1 héc-ta, thuộc Tiểu khu 543, Khoảnh 3, Lô 9 của hộ gia đình ông Vi Văn Tuấn (thôn Tú Tạo, xã Xuân Chinh). Ông Tuấn có trách nhiệm quản lý đất rừng của mình, không cho người lạ vào khai thác vàng trái phép”.
Ngoài ra, ông Nhang cho biết, hiện tại ông cũng đã cho người mua thuốc trừ sâu Vophatoc để đổ vào các hầm đào vàng nhằm khống chế tình trạng “vàng tặc”.
“Tôi đã chỉ đạo cho các anh em mua thuốc trừ sâu Vophatoc để đổ vào các hầm đào vàng. Cách đây hơn một tuần tôi đã cho người đổ hơn chục lọ thuốc Vophatoc vào một hầm, vừa mua tiếp gần chục lọ nữa, vẫn đang để ở ủy ban xã để khi cần thì dùng đến.
Tôi đã nói rồi: muốn chống “vàng tặc” phải sử dụng các biện pháp quyết liệt nhất. Tôi cũng đã chỉ đạo các công an thôn, xã rồi. Hễ phát hiện thấy ai bén mảng đến khu vực mỏ vàng và chui vào hàm đào vàng thì cứ việc… lấy đất lấp cửa hầm lại. Chết thì thôi. Xã không chịu trách nhiệm, vì chúng tôi đã thông báo từ trước đến từng người dân rồi”, ông Nhang nói vẻ kiên quyết.
Khi được hỏi về “hiệu quả” của phương pháp dùng thuốc Vophatoc để “diệt vàng tặc”, ông Nhang cho biết: “Hôm rồi người được cử mang thuốc trừ sâu vào đổ trong hầm, khi ra còn bị ho ra máu, đầu óc choáng váng. Thế mà “vàng tặc” vẫn không sao. Đổ thuốc trừ sâu vào hầm hôm trước thì hôm sau họ lại bắt đầu đào. “Vàng tặc” ở vùng này… khỏe lắm, không như các anh tưởng đâu…”.
“Dân đi đào vàng vì quá đói”
“Người dân đi đào đãi vàng là vì quá đói” Đó là khẳng định của bà Lê Thị Hường, Phó Chủ tịch UBND huyện Thường Xuân (Thanh Hóa).Theo lời vị Phó chủ tịch huyện Thường Xuân thì Xuân Chinh là một trong những xã đặc biệt khó khăn của huyện Thường Xuân, có đến hơn 50% hộ nghèo. Trước kia, nghề chính của người dân là nghề “đi rừng” (khai thác gỗ trái phép) nhưng nay tình trạng này đã được dẹp bỏ.
Nạn khai thác vàng trái phép tại Thường Xuân – Thanh Hóa vẫn diễn ra. Cả khoảnh rừng bị đốn hạ để lấy bãi đào vàng.
Nếu như trước kia “vàng tặc” lộng hành tại các mỏ vàng ở Xuân Chinh là người nơi khác đến thì giờ đây, “vàng tặc” lại chính là người địa phương. Đói nghèo, không việc làm,… là một trong những nguyên nhân khiến họ phải đi đào đãi vàng.
Bà Hường cho biết: “Nạn khai thác vàng ở Xuân Chinh không phải bây giờ mới xảy mà đã diễn ra từ nhiều năm trước. Đỉnh điểm vàng trái phép tại Xuân Chinh là vào năm 2007, hoạt động này diễn ra rầm rộ. Các cấp ủy, chính quyền huyện đã vào cuộc một cách quyết liệt, bằng cách cho nổ mìn đánh sập tất cả các hầm khai thác vàng trên đỉnh núi Pù Lè.
Sau hơn 3 năm, tình trạng khai thác vàng gần như bị dẹp bỏ. Nhưng trước Tết Nguyên đán Tân Mão 2011, người dân địa phương tiếp tục khai thác vàng trở lại do một số đối tượng ở tỉnh Thái Nguyên, Ninh Bình vào khu rừng này móc nối với người dân địa phương lên đồi Pù Lè thăm dò khoáng sản, nhưng thực chất để đào vàng.
Tin đồn Pù Lè lại có vàng nhanh chóng đến tai nhiều người dân ở Xuân Chinh và các xã lân cận nên xảy ra tình trạng người dân đổ xô vào rừng đào đãi vàng trái phép. Trong thời gian qua, nhất là những ngày gần đây tình trạng đào đãi vàng trái phép tại xã Xuân Chinh lại tái diễn với nhiều người tham gia.
Điểm khai thác vàng tập trung nhiều người là đồi Pù Lè, thuộc tiểu khu 543, lô 9, khoảnh 3 với diện tích hơn 6 héc-ta. Đây là đất lâm nghiệp đã giao lâu dài cho hộ dân trồng rừng và canh tác nhưng hiện nay đang bị cày xới vì vàng”.
Về những giải pháp nhằm kiểm soát nạn “vàng tặc” trên địa bàn, bà Lê Thị Hường cho biết: “Trước thực trạng này, huyện Thường Xuân thành lập đoàn kiểm tra, phối hợp với công an vào tận nơi khai thác vàng để thu giữ các phương tiện khai thác, dùng mìn đánh dập các hầm, đồng thời tuyên truyền cho bà con hiểu về những tác hại khi khai thác vàng.
Tuy nhiên, do trong mùa giáp hạt, đời sống bà con gặp nhiều khó khăn, không có việc làm ổn định nên tình trạng khai thác vàng lại tái diễn.
Trước mắt, huyện đã gửi báo cáo lên UBND tỉnh Thanh Hóa xin ý kiến chỉ đạo và đề nghị tỉnh báo cáo lên Trung ương để cử chuyên gia về khảo sát, đánh giá trữ lượng mỏ vàng tại Xuân Chinh để từ đó có biện pháp quy hoạch, đưa khai thác vàng tại đây vào quy củ theo sự quản lý của Nhà nước”.
“Nhưng về giải pháp lâu dài vẫn phải bắt đầu từ kinh tế. Hiện nay huyện đang có chủ trương tạo việc làm cho lao động địa phương bằng cách phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát những người đang ở độ tuổi lao động không có việc làm, động viên, khuyến khích tạo điều kiện để họ đi xuất khẩu lao động”, bà Hường nói.
Về việc UBND xã Xuân Chinh sử dụng thuốc trừ sâu Vophatoc để đổ vào các miệng hầm đào vàng thuộc khu vực đồi Pù Lè, đe dọa nguy cơ ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt và tính mạng của người dân, bà Lê Thị Hường khẳng định: “Huyện không hề có bất kỳ một văn bản nào chỉ đạo xã dùng thuốc trừ sâu để đổ vào các hầm đào vàng. Đây là một việc làm rất nguy hiểm, đe dọa đến tính mạng của người dân. Chúng tôi sẽ có văn bản đề nghị xã dừng ngay việc này”.
Bà Hường cũng cho rằng, cuộc chiến chống “vàng tặc” là một cuộc chiến gay go và lâu dài, không thể ngày một ngày hai là giải quyết xong.
“Chống “vàng tặc” thực chất là chống lại cái đói, cái nghèo. Chừng nào người dân có cái ăn, cái mặc, không lo cái đói lúc giáp hạt, có việc để làm và có thu nhập thì họ mới thôi đi đào vàng, chứ nếu không thì rất khó giải quyết vấn đề tận gốc, đâu lại vào đấy thôi”, bà Hường chia sẻ.
Hoàng Sơn