Choáng với rau sống bẩn!
Khảo sát của nhóm PV Đời sống& Tiêu dùng tại một loạt quán ăn bình dân ở hai TP lớn là Hà Nội và TP. HCM đều cho thấy: Đây là nơi món rau sống được sử dụng phổ biến nhất. Rau sống có ở tất cả các quán ăn từ quán phở, bún chả, bánh đa cá rô đến quán bánh mỳ, xôi hay quán nhậu, ăn sáng,ăn trưa đến ăn chiều, ăn tối, tất thảy đều phải có rau sống để ăn kèm với món chính.
Một hình ảnh khá rùng mình khi bước vào những quán ăn sáng (bán bún riêu và canh bánh đa cá rô) tại chợ Hà Đông (Hà Nội): Rau sống được để trong một chậu lớn, lẫn lộn tất cả các loại rau . Khi khách hàng gọi món, người phục vụ để nguyên tay trần vừa rửa bát xong bốc vội rau sống cho vào đĩa. Đĩa rau sống còn nguyên những cọng thừa dài ngoằng, lá vàng úa, chưa kể nhiều sạn đất còn bám nguyên trên lá rau. Một loạt quán cháo lòng, tiết canh ở phố Nghĩa Tân, Cầu Giấy (Hà Nội) cũng đưa thêm rau sống và rau thơm để khách ăn kèm với món ăn “khoái khẩu”. Bước vào phía “hậu trường” của một quán, PV Đời sống &Tiêu dùng có dịp chứng kiến cảnh: Một nhân viên đổ cả tải rau sống mua ở chợ về ra một cái chậu lớn xả nước một lần. Sau khi nhặt qua loa, chiếu lệ, nhân viên này đưa tất cả lá mơ, rau húng, mùi tàu vàng úa, có lá thối nhũn vào chiếc rổ nhựa nhày nhụa mỡ rồi bốc đem ra cho khách hàng. Vậy mà khuất mắt trông coi, các thượng đế vừa ăn vừa xuýt xoa khen ngon. Việc sử dụng rau sống cũng tương tự tại các quán ăn ngay tại phố cổ Hà Nội, dọc đường Lương Thế Vinh (Q. Thanh Xuân), phố Linh Đàm (Q. Hoàng Mai) hay các quán nhậu bình dân ở đường Quang Trung (Q. Hà Đông)…
Tại các quán ăn ở TP. HCM, việc giữ vệ sinh món ăn rau sống cho thực khách cũng không khá hơn. Khi PV ghé vào một quán bánh xèo, bò lá lốt, mỡ chài ở đường Sư Vạn Hạnh, phường 3 (Q. 10, TPHCM), thấy nhân viên tay trần vừa bốc rau, lấy nước chấm, lấy bún, đồ uống... cho khách. Nhiều thực khách do thích ăn rau sống nên chọn bàn gần chỗ để rau để... xin rau được nhanh, nhưng không ngờ bên dưới sọt rau sống ăn kèm với bánh xèo lại là cái sọt rác! Chưa hết sợ, PV còn phát hiện khay rau để trên bàn có một con sâu đang ngoe nguẩy, rùng mình suýt nôn ói.
Nhập viện vì ăn rau sống
Cuối tháng 2/2013, chị Nguyễn Thu H. , vợ anh Nguyễn Văn B. , trú tại Hạ Đình,Thanh Xuân (Hà Nội) đi chợ mua đủ các loại rau xà lách, dưa chuột, giá đỗ và các loại rau thơm như rau húng, tía tô, lộc quế… để ăn kèm với nem rán. Mặc dù sau khi rửa rau, chị H. còn cẩn thận ngâm vào nước muối loãng nhưng sau khi ăn cơm xong khoảng 30 phút thì hai vợ chồng đều có triệu chứng đau bụng lâm râm, sau đó đau quặn liên tục. Biết là bị trúng độc nên cả hai vợ chồng vội ra tiệm thuốc mua hai liều về uống nhưng không bớt đau nên đành phải đi bệnh viện. Theo lời BS thì nguyên nhân gây ra chứng rối loạn tiêu hóa đó là do món rau sống mà cả hai vợ chồng đã ăn. Phải mất hai ngày nằm viện và rửa ruột, cả hai vợ chồng chị H. mới bình phục. “Lần sau xin chừa món rau sống!”, chị H. vẻ mặt xanh xao than.
Không chỉ vợ chồng chị H., anh Trần Xuân Bách (kỹ sư máy tính tại cty DENSO) sau khi ăn bún chả tại một quán ăn ở Nghĩa Tân (Q. Cầu Giấy, Hà Nội) bị đau bụng và tiêu chảy hai ngày liền. “Đã uống đủ thứ thuốc mà vẫn đi ngoài. Đến tận trưa hôm sau đành phải vào bệnh viện Bạch Mai điều trị”, anh Bách kể. Các BS điều trị cho anh Bách phải truyền nước sau khi đã “tống” tất cả thức ăn còn dư trong bụng bệnh nhân ra ngoài. Nguyên nhân gây đau bụng, tiêu chảy của bệnh nhân cũng được kết luận là do ăn rau sống nhiễm khuẩn.
Rau sống là món ăn kèm phổ biến ở nhiều quán ăn vỉa hè.
97% rau sống nhiễm giun, sán, thuốc trừ sâu
Kết quả khảo sát từ đề tài nghiên cứu Khảo sát ký sinh trùng trên rau sống do bộ môn Ký sinh trùng (KST) thuộc Trung tâm Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế TP. HCM thực hiện và báo cáo cho thấy: Tỷ lệ nhiễm các loại KST trên rau là rất cao: 97,12% (101 mẫu) với các loại KST nhiễm chủ yếu gồm: bào nang amip (E.histolytica; E.coli) trứng giun đũa, giun móc, trứng giun đũa chó mèo và ấu trùng giun. Trong đó, ấu trùng giun được phát hiện trên rau sống chiếm tỉ lệ cao nhất (78,8%), kế đến là amip (E.histolytica: 65,4%; E.coli: 50%); trứng giun móc (25%); trứng giun đũa (23,1%) và giun đũa chó mèo (11,5%).
Tháng 12/2012, Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT) kiểm tra 50 mẫu rau ăn sống thì phát hiện 29 mẫu rau (chiếm 58%) có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV). Các loại rau ăn lá như rau muống, rau cải ngọt, rau ngót cùng đỗ quả… là những loại có dư lượng thuốc BVTV cao nhất. Cũng trong tháng 12, Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn (IPSARD) đã công bố con số thống kê một đợt khảo sát gần nhất: 51,24% mẫu rau phát hiện mức dư lượng thuốc BVTV và kim loại nặng; 47% mẫu rau có dư lượng vượt ngưỡng NO3. Đây thực sự là những con số báo động đối với sức khỏe người dân hằng ngày sử dụng rau xanh.