Những ngày qua, do ảnh hưởng của cơn bão số 8, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên có mưa vừa và mưa to, kéo dài liên tục (lượng mưa từ 100mm - hơn 500mm), khiến nước trên các sông, suối trong vùng dâng cao.
Những ngày qua, do ảnh hưởng của cơn bão số 8, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên có mưa vừa và mưa to, kéo dài liên tục (lượng mưa từ 100mm - hơn 500mm), khiến nước trên các sông, suối trong vùng dâng cao. Ngoài cơ sở hạ tầng bị hư hỏng, hoa màu bị ngập úng, bão số 8 còn làm nhiều người chết và mất tích ở khu vực Tây Nguyên.
Mưa lũ đã làm đập tràn Ya Ve (xã Sa Bình, huyện Sa Thầy, Kon Tum) bị hư hỏng nặng. Ảnh: Trung Đức
Chiều ngày 20/9, ông Mai Trọng Dũng, Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Đắk Lắk cho biết, sau cơn bão số 8, các hồ chứa thủy lợi, thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh hiện phổ biến mực nước đã qua tràn. Tính đến chiều ngày 18/9, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có 4 huyện bị ảnh hưởng mưa lũ gây thiệt hại. Trong đó, tại huyện Ea H'leo có 7/12 xã, thị trấn bị ảnh hưởng lũ, ngập lụt; tại huyện Ea Súp có 8/10 xã bị ngập lụt. Về giao thông, các huyện Ea Súp, Ea H'leo bị ngập gây chia cắt một số vùng. Cụ thể, tỉnh lộ 1 đoạn từ xã Ea Lê sang Ea Rốc, đường liên xã Ea Bung - Ya Tmốt, đường liên huyện Ea Súp - Cư M'gar ngập sâu hơn 0,5m gây ách tắc giao thông.
Về sự cố hồ đập, bão số 8 đi qua, đã có 17 hồ chứa thủy lợi trong tỉnh bị hư hỏng nặng, có nguy cơ mất an toàn. Tại huyện Ea H'leo, công trình hồ thủy lợi Ea Drăng (dung tích 1,2 triệu m3, đập cao 15,6m có tường chắn sóng cao 0,6m...), do lũ về hồ quá lớn, công tác vận hành hồ không hợp lý đã gây ra sự cố nước tràn qua mặt đập (trong thời gian 1 giờ đồng hồ, với cột nước tràn khoảng 0,4m), gây xói mái hạ lưu đập. Công trình thủy điện Ea Drăng 2 (tại địa bàn xã Ea Wy, huyện Ea H'leo) có diện tích lưu vực 188 km2, chiều cao đập 20,80m. Do xả lũ lớn, mực nước hạ du gây ngập nhà máy.
Mưa lũ ở huyện Ea Súp đã làm 1 người chết và 11 người mất tích. Theo ông Nguyễn Ngọc Phú, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Ea Súp, số người này đi làm rẫy xa, nước lũ lên nhanh chưa kịp về nhà. Hiện lực lượng cứu hộ của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk và của huyện đang tiếp tục triển khai tìm kiếm, xác minh những người bị mất tích chưa trở về địa phương.
Về nhà cửa, tại huyện Ea Súp có 2.107 ngôi nhà bị ngập và 2.110 hộ gia đình phải di dời. Về sản xuất nông nghiệp, toàn tỉnh Đắk Lắk có gần 1.600ha lúa, 259ha bắp, 31ha đậu và một số diện tích cây trồng khác bị ngập úng và mất trắng hoàn toàn. Ngoài ra, còn có 14 cây cầu, cống bị cuốn trôi và hư hỏng; 2 cầu bán kiên cố bị trôi, thiệt hại lên đến hàng chục tỷ đồng.
Nhiều tuyến đường giao thông ở Tây Nguyên đã bị ách tắc trong cơn bão số 8.
Ảnh: Trung Đức
Theo UBND tỉnh Kon Tum, tính đến chiều ngày 19/9, mưa lớn đã làm bồi lấp, ngập úng, sạt lở 15,5ha lúa và 7,2ha bắp, mì. Về giao thông, tỉnh lộ 677 bị sạt lở nhiều đoạn, làm giao thông đi lại rất khó khăn. Tuyến đường tỉnh lộ 673 bị sạt lở, gây ách tắc tại km 0-300; km 6+600; hiện nay tuyến đường này không lưu thông được. Lũ đã cuốn trôi và làm xói lở nặng 5 cống qua đường; mố trụ và đường dẫn vào 4 cầu treo bị sạt lở ; 1 ngầm bị nước cuốn trôi. Hệ thống kênh mương các công trình thủy lợi bị bồi lấp khoảng hơn 2,6km và 2 công trình kênh, trên kênh bị sạt lở; có 2 công trình nước sinh hoạt ở huyện Kon Rẫy bị hỏng nặng.
Tại huyện biên giới Sa Thầy (tỉnh Kon Tum), mưa lớn liên tục và kéo dài đã làm xói lở nghiêm trọng vùng hạ lưu của đập tràn Ya Ve (xã Sa Bình, huyện Sa Thầy), với diện xói lở hơn 50m, rộng khoảng 5m và có độ sâu hơn 5m, ước tính có tới hơn 750m3 đất, đá bị xói lở. Theo tính toán, nếu đập tràn Ya Ve bị vỡ, gần 100 hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở thôn Bình Loon (xã Sa Bình) sẽ bị cô lập. Bên cạnh đó, người dân tại các thôn Lung Leng, Khúc Na, Kà Bầy, Bình Loong (xã Sa Bình) cũng không thể vận chuyển nông sản ra khỏi khu sản xuất.
Nguyễn Minh Thuận, Chủ tịch UBND xã Sa Bình (huyện Sa Thầy) cho biết, ngay sau khi sự cố xói lở gần 50m phía hạ lưu của đập tràn Ya Ve, UBND xã đã điều động lực lượng dân quân tự vệ, đoàn viên - thanh niên ra hiện trường dùng rọ đá, bao cát để kè phần phía dưới hạ lưu của đập. Tuy nhiên, do lượng nước chảy xiết và diện tích xói lở khá lớn, nên việc gia cố bằng rọ đá không có tác dụng.
Xã đã báo cáo lên huyện để có phương án gia cố về lâu dài đối với đập tràn này, nhằm đảm bảo giao thông trên địa bàn của xã. Trước mắt, xã yêu cầu các trường học ở thôn Bình Loon phải cử giáo viên đưa, dẫn học sinh qua đoạn đập tràn; hướng dẫn học sinh cách tự bảo vệ khi đi qua đập, đồng thời xây dựng hàng rào để các phương tiện giao thông không đi gần phía bị xói lở. Bên cạnh đó, xã cũng cử cán bộ dân quân tự vệ tới hiện trường để cắm các biển báo và tuyên truyền người dân không nên đi qua đập tràn vào ban đêm hoặc lúc mưa lớn.
Mưa lũ đã làm đập tràn Ya Ve (xã Sa Bình, huyện Sa Thầy, Kon Tum) bị hư hỏng nặng. Ảnh: Trung Đức
Sự cố xói lở đập Ya Ve đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến con đường giao thông độc đạo đi vào nơi ở của gần 100 hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở thôn Bình Loon. Ngoài ra, đây cũng là con đường huyết mạch dẫn vào khu sản xuất khoảng 250ha (thuộc khu vực lòng hồ công trình thủy điện Ya Ly) của 4 thôn lân cận.
Tại huyện vùng cao Kon Plông (tỉnh Kon Tum), mưa đã làm 2 tuyến đường tránh ngập công trình thủy điện Đăk Đrinh bị lầy lội, sạt lở ta luy dương, nhiều đoạn không lưu thông được. Tuyến tỉnh lộ 676 (từ km20-km26) sạt lở 3 điểm, khối lượng bị sạt lở khoảng 1.300m3. Tuyến đường từ xã Hiếu đi vào xã Ngọc Tem (huyện Kon Plông), ngầm cầu tràn đã bị trôi 1/2 tràn, ô tô không đi vào xã được, cầu treo gần ngầm tràn đã bị xói lở mố cầu.
Tuyến đường từ thôn Đăk Tăng (xã Đăk Tăng) đi thôn Vi Rô Ngheo và thôn Đăk Brồ (xã Đăk Tăng, huyện Kon Plông) bị sạt lở mặt đường, với khối lượng đất bị xói lở khoảng 2.000m3. Tuyến đường từ trung tâm huyện Kon Plông vào thác Đăk Ke đã bị sạt lở, khối lượng khoảng 1.100m3; mưa bão đã gây ra sự cố mất điện tại các xã Đăk Tăng, Đăk Ring, Đăk Nên (vào đêm 18/9). Hiện tại, trên địa bàn huyện có 9 điểm nguy cơ sạt lở, trong đó có 5 điểm cần phải di dời hàng chục hộ dân tại khu tái định cư xã Đăk Nên. UBND huyện Kon Plông đã chỉ đạo UBND xã, các phòng, ban của huyện và cho chủ trương tạm ứng ngân sách huyện di dời khẩn cấp 18 hộ dân đến nơi ở mới an toàn tại thôn Măng Krí (xã Ngọc Tem, huyện Kon Plông).
Tại huyện Đăk Tô (tỉnh Kon Tum), nước tại các sông dâng khá cao làm cầu tràn Ngọc Tụ có nguy cơ tràn. Trong ngày 19/9, huyện cũng đã vận động, tổ chức di dời 15 hộ dân với 63 nhân khẩu của thôn Đăk Manh 1 (xã Đăk Rơ Nga), có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn.
Ngoài ra, trên tuyến đường Hồ Chí Minh, đoạn qua địa bàn tỉnh Kon Tum - tuyến giao thông huyết mạch của vùng Bắc Tây Nguyên cũng bị sạt lở một số điểm. Ông Nguyễn Quảng, Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý công trình giao thông Kon Tum (thuộc Khu Quản lý đường bộ V) cho biết: Do mưa lớn kéo dài nên trên tuyến đã xảy ra hơn 10 điểm sạt lở nhỏ, với khối lượng khoảng hơn 1.000m3 đất đá, tập trung nhiều tại khu vực đèo Lò Xo (xã Đăk Man, huyện Đăk Glei, Kon Tum). Lãnh đạo công ty đã cho công nhân, máy móc tiến hành hốt, dọn, đồng thời cử lực lượng và phương tiện luôn có mặt tại các điểm có nguy cơ sạt lở để ứng cứu kịp thời, không để ách tắc giao thông trên đèo Lò Xo. Ước tính thiệt hại do cơn bão số 8 gây ra trên địa bàn tỉnh Kon Tum là 16 tỷ đồng.
Trung Đức
theo Thanh tra