Vài ngày sau sự cố cá lồng chết hàng loạt, nhiều ngư dân xã Hải Thanh và Hải Bình vẫn chưa hết bàng hoàng. Nhiều người tiếc của ngồi thất thần bên con đê biển và phía các chòi canh lồng cá.
Vài ngày sau sự cố cá lồng chết hàng loạt, nhiều ngư dân xã Hải Thanh và Hải Bình vẫn chưa hết bàng hoàng. Nhiều người tiếc của ngồi thất thần bên con đê biển và phía các chòi canh lồng cá. Chứng kiến cảnh cá chết khiến toàn bộ khối tài sản cả tỷ đồng bỗng “đội nón” ra đi, nhiều phụ nữ ngất xỉu, có người bỏ ăn phải cấp cứu khẩn.
Nhiều hộ dân trắng tay do cá lồng bỗng dưng chết hàng loạt. Ảnh: Văn Thanh
Theo phản ánh của các hộ dân nuôi cá lồng đặc sản trên dòng sông Kênh Than (thuộc địa phận xã Hải Thanh, huyện Tĩnh Gia), sau trận mưa lớn đêm 23, rạng sáng ngày 24/7, gần như toàn bộ số cá bà con nuôi trong lồng đều bị chết sạch. Hàng trăm ô nuôi, ước tính cả trăm tấn cá chỉ còn vài con thưa thớt.
Mắt ngấn lệ, ngồi trên khu lồng nuôi giờ tan hoang, xơ xác, bà Đặng Thị Hải (51 tuổi, xã Hải Thanh) cho biết, gia đình bà là một trong số hộ bị thiệt hại lớn nhất trong đợt vừa qua với tổng số tiền lên đến gần 1 tỷ đồng. Theo bà Hải, trước ngày gặp biến cố, gia đình bà đang nuôi 4 tấn cá vược thành phẩm (giá bán trên thị trường 120 nghìn đồng/kg), 3 tấn cá hồng mỹ thương phẩm (trị giá 90 nghìn đồng/kg). Ngoài ra, cách đây ít ngày, bà mới mua thêm 17 nghìn con cá vược giống nhưng cũng bị chết 100% sau buổi sáng ngày 24/7.
Để có tiền đầu tư nuôi cá, gia đình bà Hải đã cầm cố tài sản, nhà cửa vay mượn ngân hàng và hàng xóm. “Mới hôm nào, nhìn lồng cá xum tụ, mọi người đều hy vọng năm nay trúng vụ sẽ có tiền trang trải nợ nần. Ai ngờ cả tỷ đồng của gia đình đội nón ra đi, giờ chẳng biết tìm đâu ra nguồn tiền để vực lại kinh tế và lo trả nợ”, bà Hải nghẹn ngào.
Còn anh Nguyễn Văn Quân (25 tuổi, cùng xã Hải Thanh) cho biết, anh là người đầu tiên nuôi cá lồng trên sông Kênh Than. Trước khi tiến hành nuôi thả, anh đã đi nhiều nơi tìm hiểu kỹ về nguồn nước, kỹ thuật nuôi trồng… Trong hai năm đầu, cá tăng trưởng tốt và cho thu nhập bình quân 200 triệu đồng/năm sau khi trừ đi các khoản chi phí. Thấy làm ăn khấm khá, vụ thả đầu năm 2013, anh huy động thêm vốn thả khoảng 20 nghìn con giống cá hồng mỹ, 4 tấn cá vược thương phẩm, 4 tạ cá mú... Thế nhưng, chỉ trong 2 giờ đồng hồ, sáng ngày 24/7, hàng loạt cá trong lồng ngóc đầu và ngoi lên mặt nước. “Phát hiện điều bất thường, mọi người đã dùng nhiều biện pháp như sục khí ôxy, kéo giãn mật độ lồng nuôi nhưng không có kết quả. Dự kiến mức thiệt hại của gia đình vụ cá này lên đến gần 800 triệu đồng”, anh Quân nói.
Khó khăn nhất trong số các hộ nuôi cá là gia đình chị Bùi Thị Hà (26 tuổi, xã Hải Thanh). Vợ chồng trẻ mới cưới nhau ít năm, muốn có tiền xây cất nhà cửa nên năm 2012 anh chị bàn nhau vay vốn đóng lồng thả cá theo bà con trong làng. 5 tấn cá vược thương phẩm của gia đình chị Hà chuẩn bị cho thu hoạch bỗng lăn ra chết khiến người phụ nữ không thể gượng dậy. “Hàng nghìn cá chuẩn bị cho thu hoạch, gia đình định rốn thêm vài tháng nữa sẽ kêu thương lái đến xuất bán lấy tiền trả nợ và dựng căn nhà nhỏ làm chốn nương thân, ai ngờ giờ tay trắng”, chị Hà chua xót.
Theo nhận định của các hộ nuôi cá, việc cá trong lồng nuôi bị chết hàng loạt là do các doanh nghiệp, hộ cá thể có xưởng hấp, chế biến và xay xát bột cá làm thức ăn gia súc nằm trong địa bàn xã Hải Thanh xả nước thải chưa qua xử lý xuống dòng sông. “Sáng hôm đó, dòng nước Kênh Than đen kịt, bốc mùi hôi thối bất thường. Chúng tôi nghi ngờ các cơ sở chế biến cá đồng loạt xả thải khiến cá không có khí thở nên chết” anh Trần Bá Biên, chủ một hộ nuôi cá nói. Cũng theo anh Biên, không những cá trong lồng của ngư dân bị chết mà nhiều loại tôm cá sinh sống tự nhiên trên sông cũng bị chết rất nhiều.
Chính quyền địa phương cho hay, nghề nuôi thả cá trên Kênh Than bắt đầu từ năm 2011. Chi phí ban đầu để đầu tư cho mỗi bè, lồng, lưới khoảng gần 150 triệu/lồng nuôi, chưa kể chi phí giống, thức ăn và nhân công. Theo tính toán của các hộ nuôi cá nơi đây, bình quân mỗi hộ thiệt hại khoảng 600 triệu đồng trong đợt này.
Ông Nguyễn Viết Xuân, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Thanh cho biết, xã đã nắm bắt được sự việc và đang hướng dẫn người dân làm tường trình. Tuy nhiên, mức độ thiệt hại lên đến hàng chục tỷ đồng nên địa phương cũng chưa có hướng giải quyết cụ thể. Hiện chưa thể khẳng định được cá chết là do giống, ô nhiễm nguồn nước hay nguyên nhân gì. Phía trên khu vực nuôi cá của các hộ dân có nhiều cơ sở chế biến, sản xuất bột cá hoạt động nhiều năm nay. Mỗi ngày những cơ sở này thải ra sông hàng chục m3 nước thải. Lớn nhất trong số đó là cơ sở sản xuất của Cty TNHH Châu Tuấn và Hợp tác xã Đại Hải. Tuy nhiên, đại diện các doanh nghiệp chế biến bột cá lại phủ nhận nguyên nhân nước thải của họ làm cá chết và cho rằng có thể dòng sông bị ô nhiễm từ nhiều nguồn nước thải sinh hoạt, sản xuất tồn đọng nhiều tháng nay nên sau trận mưa tuồn xuống hạ lưu đã làm cá chết hàng loạt.
Để bảo đảm quyền lợi cho người dân nuôi cá lồng ở các địa phương nói trên, đề nghị các ban, ngành chức năng tỉnh Thanh Hóa sớm vào cuộc điều tra, kết luận nguyên nhân cá chết, đồng thời có hướng giải quyết cụ thể đối với người dân nuôi cá.
Văn Thanh
theo Thanh tra