Dantin - 21 giờ tối. Nhà văn hóa thôn Đa Hội, phường Châu Khê, TX Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh đèn điện sáng rực. Hàng nghìn con mắt người dân của thôn chăm chú theo dõi kết quả kiểm phiếu.
Dantin - 21 giờ tối. Nhà văn hóa thôn Đa Hội, phường Châu Khê, TX Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh đèn điện sáng rực. Hàng nghìn con mắt người dân của thôn chăm chú theo dõi kết quả kiểm phiếu. Tất cả người dân đều im lặng trông chờ người sẽ là trưởng thôn mới của làng mình.
“Thưa bà con, tôi xin trân trọng công bố : Người trưởng thôn mới của thôn ta: anh Trần Văn Tuyển!”. Hàng trăm người dân vỗ tay rào rào. Còn anh trưởng thôn trẻ ra mắt bà con một cách chững chạc, tự tin và xúc động.
Tuyển dán hòm phiếu chuẩn bị cho ngày bầu cử.
Một người – một trăm đầu việc
Năm 2008, mới 25 tuổi, Tuyển là trưởng thôn trẻ nhất tỉnh Bắc Ninh và đặc biệt hơn khi Đa Hội là một trong 10 thôn lớn nhất miền Bắc với số dân hơn 9.000 người. Tuyển đã vượt qua 5 ứng cử viên khác của thôn để chính thức trở thành “người vác tù và” trẻ nhất.
Gặp Tuyển vào dịp bầu cử cách đây ít lâu, Tuyển xua tay: “Tôi bận lắm, các ông đi theo thì theo chứ không có thời gian để ngồi phỏng vấn đâu”. Tuyển nói xong rồi hì hụi dán hòm phiếu, loáng cái lại phải đi ra sân để căng bangzôn rồi chỉ đạo công tác hậu cần cho ngày mai.
Nhưng chỉ rảnh rỗi hơn một tí, Tuyển lại vác cặp đi bộ như chạy đến một số hộ ít quan tâm đến bầu cử để vận động đi bỏ phiếu đúng giờ. Cái áo sơ mi của Tuyển ướt rịt mồ hôi và chảy cả xuống phía dưới.
Chưa gặm xong ổ bánh mì, điện thoại của Tuyển rung lên. “Anh đến ngay nhé, mấy thằng choai choai lại giở trò đánh nhau phía cổng làng ấy”. Tuyển đến, hai nhóm thanh niên đầu xanh, đầu đỏ, thấy Tuyển chào: “Anh Tuyển ạ!” rồi lủi mất. “Chỉ có anh ra mới bảo được chúng nó, hai thằng vừa chào anh còn dọa đánh em nếu còn can thiệp bọn nó”, một cán bộ Đoàn của thôn nói.
Tuyển bảo: Bọn choai choai hiếu chiến rất kị anh. Bởi trước khi làm trưởng thôn, đi bộ đội về, Tuyển làm Phó chỉ huy quân sự của phường, Tuyển đã họp những thanh niên hiếu chiến lại: “Các cậu thích đánh đấm, thì xung phong đi bộ đội đi tôi nhận tất. Còn cậu nào thích đánh nhau gây rối làng xóm, cứ gặp tôi mà đánh”. Từ ấy, chuyện đánh nhau của những thanh niên này giảm hẳn
Trưởng thôn cưới vợ và những cuộc gọi lúc nửa đêm
Năm 2008, khi Tuyển làm trưởng thôn thì năm 2009 Tuyển mới lấy vợ. Vợ Tuyển là người cùng thôn. Tuyển kể: Gặp cô ấy (vợ anh -NV) thì nhiều vì gần nhà nhau, mến nhau lắm nhưng bận quá có thời gian đâu mà tán tỉnh. Thế là đánh liều nói: “Em lấy anh nhé”. Cô ấy gật đầu và hai bên gia đình cho cưới luôn.
Đám cưới của trưởng thôn cũng lạ. Tất cả những thủ tục rườm rà và cỗ bàn đều dẹp bỏ. Nhiều người trong họ hàng thắc mắc. Tuyển giải thích : Như thế cho tiết kiệm và theo văn hóa mới.
“Trong ba năm làm trưởng thôn, hàng trăm cuộc gọi lúc nửa đêm như thế. Có khi thì gọi điện, có khi thì đến tận nhà. Lúc thì vợ chồng nhà này cãi nhau, khi thì nhà kia bị mất trộm con chó, khi thì hàng xóm có người thân không qua được cơn hiểm nghèo… Nhưng dù thế nào cũng phải đến, dù là 1,2g đêm. Bà con tín nhiệm mà mình phải có trách nhiệm mà ”, Tuyển tâm sự.
Lúc đầu vợ Tuyển cũng khó chịu và giận rỗi vì chồng lúc nào cũng phải đi đêm về hôm. “Nhưng mãi thành quen rồi thương chồng vì đó là công việc của thôn, của bà con lối xóm. Sáng mai thức dậy, thấy bà con khen anh ấy tận tụy hết lòng là thấy mình được động viên rồi”, chị Lưu Thị Lan, vợ anh Tuyển chia sẻ.
Thời gian giành hết công việc cho thôn, hầu hết kinh tế gia đình của Tuyển phụ thuộc vào tay vợ. Với phụ cấp chỉ trên dưới 1 triệu đồng /tháng, số tiền ấy chỉ đủ đổ xăng chạy lòng vòng giải quyết công việc của thôn.
Tuyển có 6 anh chị em ở chung với gia đình cả. Nhà cửa chật chội, hai vợ chồng lại mới có con nhỏ, không có tiền làm nhà, Tuyển đành đưa vợ con thuê tạm một ki ốt nhỏ ở chợ ở tạm với sự trợ giúp tiền thuê nhà của mẹ vợ . Để tăng thu nhập, chị Lan vợ anh vừa ẵm con vừa xoay xở mở tạm một lều bán gạch.
Ba “công trình” của trưởng thôn Tuyển
Tuyển cần mẫn làm việc tại nhà văn hóa thôn Đa Hội từ 7g sáng.
“Cứ mỗi năm Đa Hội có hàng chục người bị thương và 4,5 người chết vì tai nạn khi sản xuất và tái chế phôi thép. Khi thì bị máy cán thép cán nát, khi thì bị lò thép đỏ rực nuốt cả bàn tay. Bà con biết nguy hiểm mà vẫn coi thường. Để khỏe mạnh và kiếm tiền tốt hơn thì phải giữ an toàn lao động chứ”- Tuyển nói như thế và đề ra một loạt các giải pháp về an toàn lao động trong một buổi họp dân.
Nói là làm, Tuyển đi đến từng nhà tuyên truyền và vận động. Các biện pháp mà Tuyển đưa ra được thôn thông qua: Không nhận người làm dưới 17 tuổi. Không được sản xuất nếu người làm không trang bị bảo hộ lao động. Phải có trợ giúp từng mức nếu người lao động bị tai nạn…
Kết quả là tai nạn lao động của Đa Hội giảm rõ rệt. “Năm 2010, cả Đa Hội chỉ có một vụ tai nạn nghiêm trọng làm một người chết. Nhưng như thế vẫn chưa được đâu. Phải làm tích cực hơn nữa”,Tuyển nói.
Khi bắt đầu làm trưởng thôn, đi đưa đám ma một người dân trong thôn, Tuyển và nhiều người bặm môi, bấm chân đi trên con đường đất trơn tuột ra nghĩa trang. “Người sống khổ đã đành, đến người chết cũng khổ nữa”- Tuyển thầm nghĩ.
Kế hoạch bê tông hóa con đường này được Tuyển đưa ra bàn bạc với thôn. Vận động dân đóng góp tiền và ngày công, xin thêm kinh phí của phường, cuối cùng con đường bê tông mới phẳng phiu ra nghĩa trang được làm xong với chiều dài gần 2km. Một con đường khác có chiều dài tương tự cũng được Tuyển vận động bà con cùng làm.
“Là thôn đông dân nhất tỉnh lại có nhiều trẻ em mà không có một trường mầm non cho các cháu để phải vất vả đi học xa là tội của mình”, Tuyển trăn trở. Sau bao nhiêu ngày vất vả để xin kinh phí hỗ trợ từ TX đến phường, phòng Giáo dục TX Từ Sơn ủng hộ, cuối cùng ngôi trường mầm non đầu tiên của thôn cũng được xây nên. Ngày các cháu mầm non của thôn vào lớp mà nhiều cụ già lẫn phụ huynh rưng rưng: “Có cái trường là có cái chữ, công trưởng thôn là lớn nhất”.
Nếu đến Đa Hội một lần, ai cũng có ấn tượng về sự sầm uất của một làng nghề. Nhưng ấn tượng nhất phải là tiếng ồn đến đai tai và nóng hầm hập như lửa đốt. Hơn 95% số hộ trong thôn gắn bó với nghề luyện thép đã có 400 tuổi. “Nếu tôi lên làm trưởng thôn tôi sẽ không để tình trạng trên diễn ra nữa”. Lời hứa nhận chức của Tuyển năm nào giờ đã trở thành hiện thực.
KCN vừa và nhỏ Đa Hội được UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt với diện tích 35ha sau bao nhiêu ý kiến của Tuyển với lãnh đạo cấp trên. “Tiếng ồn, nóng nôi, khói bụi sẽ không còn mà sản xuất vẫn đảm bảo thì cuộc sống của bà con mới khá lên được”, Tuyển tâm sự.
Đánh giá về trưởng thôn Tuyển, cụ Nguyễn Hữu Kha, một trong những người già nhất thôn Đa Hội hể hả: “Cái gì làm được cho thôn là làm, không nề hà, không kêu khó ngại khổ. Từ khi cậu Tuyển lên làm trưởng thôn, Đa Hội thay da đổi thịt nhiều lắm. Như thế mới là trưởng thôn chứ”.
Ông Đỗ Văn Hiền, Chủ tịch UBND phường Châu Khê thì lại cho rằng: “Trình độ chuyên môn của một trưởng thôn lại là thôn đông dân thì rất khó. Ấy thế mà Tuyển làm được khi tuổi đời còn rất trẻ. Việc nào cũng giải quyết xong dù khó đến đâu. Kiếm được một người gánh vác việc làng như thế quả thật không dễ chút nào”.
Thanh Sơn