Tuần đầu siết chặt quản lý mũ bảo hiểm: Phải “xử” tận gốc

Nhiều người điều khiển xe máy đội chiếc mũ mỏng đã lần lượt được dừng xe để kiểm tra.

Nhắc nhở là chính

Thực tế, Nghị định 171 của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt đã có hiệu lực từ lâu rồi chứ đâu phải chỉ mới bắt đầu từ ngày 1/7 vừa qua. Còn quy định liên quan đến mũ bảo hiểm thì sau đó có thêm thông tư 06 liên tịch của các ngành. Tuy nhiên, thông tư chỉ quy định thế nào là mũ đạt chuẩn chứ không có câu nào nói người đội mũ không đạt chuẩn sẽ bị xử phạt.

Cụ thể, theo Điều 3 và Điều 4 Thông tư liên tịch 06/2013/TTLT-BKHCN-BCT-BCA-BGTVT quy định, mũ bảo hiểm cho người điều khiển, người ngồi trên mô tô, xe máy (kể cả xe máy điện), xe đạp điện đội khi tham gia giao thông là mũ có cấu tạo đủ 3 bộ phận (vỏ mũ, đệm hấp thụ xung động bên trong và quai đeo); có kiểu dáng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 2: 2008/BKHCN; được gắn dấu hợp quy CR, ghi nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật.

Mới đây, trả lời báo chí, Đại tá Trần Thế Quân, Phó cục trưởng Pháp chế (Bộ Công an) đã nhấn mạnh rằng, Bộ Công an không có chỉ đạo nào liên quan việc xử phạt người đội mũ bảo hiểm sai quy chuẩn từ 1/7. “Lâu nay, lực lượng của chúng tôi vẫn thực hiện xử phạt liên quan mũ bảo hiểm theo Nghị định 171 với hai hành vi: không đội mũ hoặc đội mà không cài quai. Chỉ hai hành vi này mới bị xử phạt” - Đại tá Quân khẳng định.

Tại TP.HCM, trong tuần đầu tiên của đợt cao điểm này, những vi phạm về chất lượng mũ bảo hiểm cũng dừng lại ở việc nhắc nhở. Một đồng chí cảnh sát giao thông (CSGT) Đội Bàn Cờ chia sẻ: “Những ngày vừa qua, CSGT thành phố không phạt đối với những người dân đội mũ bảo hiểm không đạt tiêu chuẩn vì công an không thể giám định đâu là mũ thật, mũ giả, bởi chúng trông rất giống nhau và chúng tôi sẽ nhắc nhở, tuyên truyền là chủ yếu nhằm thay đổi ý thức của người dân”.

Anh Trần Minh Quân, nhà ở đường Tân Sơn, phường 12, quận Gò Vấp cho biết: “Khi bị CSGT tuýt còi tại ngã tư Nguyễn Văn Cừ - Trần Hưng Đạo, tôi nghĩ chắc chắn mình sẽ bị phạt tiền vì tôi đang đội mũ kiểu lưỡi trai. Thế nhưng, tôi rất bất ngờ, khi đồng chí CSGT đã dùng chiếc mũ bảo hiểm đúng chuẩn để hướng dẫn và nhắc nhở tôi cũng như những người vi phạm khác, thay vì xử phạt”.

Cũng như anh Quân, khi bị cảnh sát tuýt còi dừng xe, khá nhiều người tỏ ra ngỡ ngàng vì… không bị phạt. “Trước tôi toàn đội mũ bảo hiểm “rởm” vừa mát, vừa nhẹ không nặng đầu như mũ bảo hiểm đắt tiền. Nhưng, sau khi được CSGT nhắc nhở, tuyên truyền, ngay hôm nay về tôi sẽ đi mua ngay chiếc mũ bảo hiểm mới đạt chuẩn” - chị Thúy vui vẻ nói.

Mũ bảo hiểm “rởm” vẫn tràn lan

Mũ bảo hiểm “rởm” vân ngang nghiên bày bán trên đường, “phục vụ” khách hàng mua để đối phó với công an.

Trong tuần đầu siết chặt quản lý mũ bảo hiểm, 28 đội quản lý thị trường của TP.HCM đã đồng loạt kiểm tra các điểm bán mũ bảo hiểm ở các trục giao thông lớn của thành phố, nhất là các điểm bán trên vỉa hè. Thế nhưng, theo ghi nhận của PV báo Đời sống & Tiêu dùng, cứ đến 17h, trên địa bàn TP.HCM, rất nhiều loại mũ bảo hiểm kém chất lượng vẫn được bày bán tràn lan trên vỉa hè như khu vực đường Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Văn Sỹ, Nguyễn Đình Chiểu, Võ Văn Tần, công viên Phú Lâm…

Hỏi về chất lượng mũ bảo hiểm được bày bán tại đây, người bán khẳng định: “Mũ bán ở đây đều là hàng công ty nên đảm bảo chất lượng. Cứ yên tâm sử dụng, chị “bao” luôn giá”. Như để kiểm chứng cho lời nói, người bán hàng liền giới thiệu rằng, chiếc mũ đủ 3 lớp, có tem chất lượng theo quy định của pháp luật và giá chỉ bằng 50% so với mũ đạt chuẩn của Nhà nước. Thực tế, để biết được thực hư về chất lượng của những chiếc mũ bảo hiểm này nếu chỉ bằng mắt thường là rất khó.

Không chỉ những điểm bán lề đường mà ngay cả trong các cửa hàng vẫn bán rất nhiều loại mũ không phải là mũ bảo hiểm như mũ thời trang, mũ bảo hộ lao động, mũ thể thao... Khi phóng viên hỏi về những chiếc mũ này, chị N.T.M, một chủ cửa hàng tại khu vực quận 5 cho biết, hiện tại quy định chưa rõ ràng, vẫn còn có khách hàng hỏi mua nên chị vẫn trưng bày trong cửa hàng để “ai mua thì bán”. “Khi nào cấm thì dẹp” - chị M. nói.

Sở dĩ, mũ bảo hiểm “rởm” vẫn được người dân ưa chuộng vì giá cả khá rẻ, chừng 30.000 đồng đã có thể sở hữu một chiếc. Bên cạnh đó, mẫu mã đa dạng cũng là một nguyên nhân. Thế nhưng, cái gốc vẫn là ý thức của người dân. Nhiều người vẫn không hiểu, việc đội mũ bảo hiểm thực chất là đang bảo vệ chính mình. Họ cho rằng, đội mũ bảo hiểm chỉ là để qua mắt cảnh sát giao thông.

Bên cạnh đó, cũng không ít người đã đặt ra câu hỏi, tại sao không bắt đầu xử phạt đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh cũng như chủ cửa hàng bán mũ bảo hiểm “rởm”? Bởi một chiếc mũ bảo hiểm khi đến tay người tiêu dùng có ba bước là sản xuất, lưu thông và tiêu thụ. Và trước khi có thể xử phạt những người tham gia giao thông đội mũ không đúng tiêu chuẩn, cần phải quản lý chặt từ khâu sản xuất, chính quyền các cấp, quản lý thị trường cũng phải quản chặt không cho lưu thông sản phẩm kém chất lượng. Do đó, để thực hiện tốt chỉ thị của Chính phủ thì không chỉ cảnh sát giao thông mà Quản lý thị trường, Công an kinh tế cũng cần xử lý tận gốc các cơ sở sản xuất, kinh doanh buôn bán. Chỉ khi làm tốt những khâu này thì người dân mới không thể sử dụng những chiếc mũ bảo hiểm không đạt chất lượng.

Phan Lê