Ninh Bình kết nối đổi mới sáng tạo, mở rộng dư địa tăng trưởng du lịch

Từ khai thác lợi thế cảnh quan, di sản đến phát triển dịch vụ thông minh, du lịch sức khỏe và kết nối điện ảnh, Ninh Bình đang tìm kiếm những hướng đi mới nhằm nâng cao trải nghiệm du khách, gia tăng giá trị kinh tế và thúc đẩy liên kết giữa du lịch với các ngành dịch vụ, văn hóa và sản phẩm địa phương.

Ngày 16/10, tại phường Hoa Lư, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình phối hợp với Sở Du lịch tổ chức Hội nghị “Kết nối đổi mới sáng tạo trong du lịch Ninh Bình - Từ bài toán thực tiễn đến giải pháp và mô hình thử nghiệm”. Sự kiện quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực, hướng tới tìm kiếm giải pháp công nghệ, mô hình kinh doanh và cơ hội hợp tác phục vụ phát triển du lịch địa phương.

Đổi mới sáng tạo - động lực nâng cao giá trị điểm đến

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Toàn Thắng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình, cho biết hoạt động đổi mới sáng tạo trên địa bàn thời gian qua ghi nhận những chuyển biến tích cực, đặc biệt sau khi UBND tỉnh ban hành Đề án phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026–2030.

Trong lĩnh vực du lịch, yêu cầu đổi mới ngày càng rõ nét khi nhu cầu của du khách không chỉ dừng ở tham quan cảnh quan, danh lam thắng cảnh mà còn mở rộng sang chất lượng lưu trú, ẩm thực, sự thuận tiện trong di chuyển và những trải nghiệm mang dấu ấn riêng. Điều này đặt ra yêu cầu các cơ sở kinh doanh không ngừng cải thiện chất lượng dịch vụ, đổi mới phương thức quản lý và nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, việc khai thác tiềm năng thiên nhiên và di sản cần đi đôi với ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao hàm lượng tri thức và đổi mới phương thức quản lý. Trên cơ sở đó, hội nghị tập trung nhận diện những vấn đề thực tế tại các điểm đến, cơ sở lưu trú, đồng thời kết nối chuyên gia và doanh nghiệp để nghiên cứu các giải pháp có khả năng triển khai thử nghiệm.

Đây cũng là hướng tiếp cận có ý nghĩa đối với kinh tế địa phương. Khi đổi mới sáng tạo được gắn với nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp và du khách, giá trị du lịch có thể được mở rộng từ hoạt động tham quan sang lưu trú, ẩm thực, mua sắm, trải nghiệm văn hóa và sử dụng các dịch vụ bổ trợ. Qua đó, cơ hội kinh doanh được mở rộng, tạo thêm nguồn thu cho doanh nghiệp và người dân tham gia chuỗi giá trị du lịch.

Kết nối công nghệ, dịch vụ và sản phẩm bản địa

Tại hội nghị, các đại biểu trao đổi về nâng cao trải nghiệm du khách, quản lý điểm đến thông minh, bảo tồn di sản gắn với công nghệ và tối ưu hóa hoạt động tại các cơ sở lưu trú từ 3–5 sao. Những nội dung như cá nhân hóa dịch vụ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao hiệu quả vận hành được đặt ra từ góc độ nhu cầu thực tiễn.

Theo Tiến sĩ Vũ Việt Anh, Giám đốc Học viện Thành Công, chuyên gia hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, sức hấp dẫn của một điểm đến cần được nhìn nhận qua tổng thể trải nghiệm mà du khách nhận được trong suốt hành trình. Bên cạnh cảnh quan và danh tiếng, chất lượng dịch vụ, tính độc đáo của sản phẩm và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường là những yếu tố góp phần thu hút chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị kinh tế từ mỗi chuyến đi.

Đối với Ninh Bình, các hướng nghiên cứu được đề cập gồm khảo sát nhu cầu du khách, số hóa di sản, phát triển điểm đến và cơ sở lưu trú thông minh; đồng thời kết nối làng nghề, ẩm thực, sản phẩm OCOP với các tuyến và chương trình du lịch.

Việc đưa sản phẩm địa phương vào hành trình trải nghiệm không chỉ làm phong phú lựa chọn cho du khách mà còn mở rộng đầu ra cho các cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh và chủ thể OCOP. Những sản phẩm đặc trưng, nếu được tổ chức tốt về chất lượng, câu chuyện văn hóa, phương thức giới thiệu và kênh phân phối, có thể trở thành nguồn lực gia tăng giá trị cho kinh tế nông thôn.

Cùng với đó, du lịch sức khỏe và du lịch đêm được đề cập như những hướng phát triển có thể nghiên cứu nhằm đa dạng hóa sản phẩm, phân bổ hoạt động du lịch trong ngày và kéo dài thời gian lưu trú. Để phát huy hiệu quả, các mô hình cần được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thị trường, chất lượng dịch vụ, tính thuận tiện, minh bạch về chi phí và yêu cầu an toàn đối với người sử dụng.

Mở rộng hệ sinh thái du lịch từ chăm sóc sức khỏe đến điện ảnh

Một nội dung đáng chú ý tại hội nghị là khả năng kết nối du lịch với các lĩnh vực ngoài hoạt động tham quan truyền thống, trong đó có chăm sóc sức khỏe và sản xuất điện ảnh. Đây là những hướng tiếp cận có thể mở rộng hệ sinh thái dịch vụ, tạo thêm sản phẩm trải nghiệm và gia tăng cơ hội hợp tác giữa các doanh nghiệp.

Tại phiên trao đổi, Bác sĩ chuyên khoa II Phùng Đăng Khoa, đại diện Nha khoa Khoa Đạt, tham gia thảo luận về khả năng kết nối dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng với hoạt động du lịch. Mô hình kết hợp chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng, tham quan và trải nghiệm văn hóa có thể được nghiên cứu theo nhu cầu thực tế, trên cơ sở bảo đảm chất lượng chuyên môn và tính phù hợp của dịch vụ.

Nếu được tổ chức bài bản, các sản phẩm du lịch sức khỏe có thể góp phần mở rộng nhóm khách hàng, tăng nhu cầu lưu trú và sử dụng dịch vụ tại địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình phụ thuộc vào chất lượng chuyên môn, năng lực phối hợp giữa các đơn vị và khả năng xây dựng hành trình thuận tiện cho khách hàng.

Ở lĩnh vực văn hóa, điện ảnh được nhìn nhận như một kênh góp phần giới thiệu cảnh quan, di sản và bản sắc địa phương tới công chúng. Bà Đỗ Thị Kiều Anh, Tổng Giám đốc Cinexia Productions, mang đến góc nhìn về khả năng kết hợp hoạt động sản xuất phim với quảng bá điểm đến.

Thông qua dự án phim điện ảnh “Hành trình tìm nguồn cội”, Cinexia hướng tới giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên, đời sống và văn hóa Việt Nam tới khán giả trong nước và quốc tế; Ninh Bình là một trong những địa phương dự kiến ghi hình.

Việc kết nối điện ảnh với du lịch có thể mở ra cơ hội xây dựng các hành trình khám phá bối cảnh phim, trải nghiệm văn hóa và tìm hiểu những câu chuyện gắn với địa danh. Không chỉ góp phần gia tăng khả năng nhận diện điểm đến, hoạt động này còn có thể tạo thêm nhu cầu đối với dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển, hướng dẫn du lịch và các sản phẩm đặc trưng.

Để chuyển hóa hiệu quả truyền thông thành giá trị kinh tế, hoạt động quảng bá cần được kết nối với sản phẩm du lịch cụ thể, hệ thống dịch vụ có chất lượng và sự tham gia của cộng đồng địa phương. Đây là cơ sở để hình ảnh điểm đến được lan tỏa rộng hơn, đồng thời tạo cơ hội để doanh nghiệp và người dân cùng hưởng lợi từ sự phát triển của du lịch.

Hội nghị còn có sự tham gia của ông Trần Phong, nhà báo, Trưởng Làng Công nghệ Chăm sóc Sắc đẹp TECHFEST quốc gia; ông Hà Văn Nam, đại diện Smart A; ông Đoàn Quốc Khánh, đại diện Very Tuff cùng các đại biểu, doanh nghiệp liên quan. Sự tham gia của các đơn vị thuộc nhiều lĩnh vực góp phần mở rộng không gian trao đổi, kết nối nhu cầu thực tiễn với các nguồn lực công nghệ, dịch vụ và giải pháp kinh doanh.

Từ bài toán thực tiễn đến cơ hội phát triển kinh tế địa phương

Trong khuôn khổ hội nghị, tọa đàm “Bài toán của điểm đến – Giải pháp của doanh nghiệp” tạo diễn đàn để các bên chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện những vấn đề trong hoạt động thực tiễn và đề xuất hướng giải quyết. Hoạt động kết nối, hợp tác được xúc tiến tại sự kiện cũng mở thêm cơ hội để các đơn vị tìm kiếm đối tác, nghiên cứu mô hình và phát triển những sáng kiến phù hợp với nhu cầu của thị trường.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận lấy bài toán thực tế làm cơ sở xây dựng giải pháp. Thay vì chỉ dừng ở ý tưởng, các mô hình đổi mới sáng tạo cần được xem xét thông qua khả năng triển khai, hiệu quả vận hành, mức độ cải thiện chất lượng dịch vụ và giá trị mang lại cho du khách cũng như doanh nghiệp.

Với Ninh Bình, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi du lịch có khả năng tạo liên kết với nhiều ngành kinh tế. Một sản phẩm du lịch được tổ chức tốt không chỉ mang lại doanh thu cho đơn vị trực tiếp cung cấp dịch vụ mà còn tạo nhu cầu đối với nông sản, thực phẩm, sản phẩm thủ công, vận tải, lưu trú và các hoạt động văn hóa. Sự liên kết càng chặt chẽ, cơ hội phân bổ giá trị đến các doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư càng được mở rộng.

Bên cạnh việc phát triển sản phẩm mới, ứng dụng công nghệ trong quản lý điểm đến, cung cấp thông tin và vận hành dịch vụ cũng có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm nguồn lực, nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng và cải thiện năng lực cạnh tranh. Đây là những yếu tố quan trọng để chuyển lợi thế về cảnh quan, di sản thành giá trị kinh tế ổn định và lâu dài.

Tuy nhiên, hiệu quả của đổi mới sáng tạo không chỉ được đo bằng số lượng ý tưởng hay thỏa thuận hợp tác, mà cần được đánh giá qua kết quả triển khai, khả năng nhân rộng và lợi ích thực tế đối với thị trường. Việc lựa chọn đúng nhu cầu, thử nghiệm có trọng tâm, đánh giá hiệu quả và điều chỉnh mô hình sẽ giúp hạn chế đầu tư dàn trải, đồng thời tạo cơ sở cho những giải pháp phù hợp phát triển bền vững.

Hội nghị “Kết nối đổi mới sáng tạo trong du lịch Ninh Bình – Từ bài toán thực tiễn đến giải pháp và mô hình thử nghiệm” góp phần thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, hướng tới đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào hoạt động du lịch.

Một số hình ảnh ấn tượng tại hội nghị: 

Trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm đến chất lượng trải nghiệm, giá trị khác biệt và sự thuận tiện, lợi thế của Ninh Bình không chỉ nằm ở cảnh quan thiên nhiên và di sản mà còn ở khả năng kết nối các nguồn lực để hình thành hệ sinh thái dịch vụ đa dạng. Khi đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu thị trường, sản phẩm bản địa và lợi ích của cộng đồng, du lịch có thể trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thương mại, dịch vụ, tạo sinh kế và mở rộng dư địa tăng trưởng cho kinh tế địa phương.

Trần Phong
Theo KTĐU