3 tuần trước

Bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử

Có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây nhưng thương mại điện tử vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi hàng giả, hàng nhái, thậm chí là hàng cấm… được bày bán gần như công khai trên mạng khiến nhiều người tiêu dùng cảm thấy lo ngại khi giao dịch, mua bán hàng hóa trên kênh này.

Thương mại điện tử đang là mô hình kinh doanh có mức tăng trưởng mạnh mẽ, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế hiện đại nhờ phát huy thế mạnh tiện lợi cho những người bận rộn. Việt Nam không nằm ngoài xu hướng của thế giới khi thị trường thương mại điện tử cũng tăng trưởng nhanh chóng với hàng nghìn website mua bán trực tuyến ra đời mỗi năm. Hiện, thương mại điện tử tại Việt Nam đang có sự bứt phá mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng trung bình nhưng năm qua từ 25-30%/năm. Riêng năm 2018, tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử Việt Nam đạt mức 30% với tổng doanh thu bán lẻ thương mại điện tử lên tới 8 tỷ USD.

Thực tế, không thể phủ nhận thương mại điện tử là một kênh hữu hiệu, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng. Tuy nhiên, song hành với tốc độ phát triển của thương mại điện tử thì cũng phát sinh nhiều vấn đề liên quan. Do tính chất đặc thù của thương mại điện tử như người mua và người bán chỉ trao đổi qua mạng mà không gặp mặt trực tiếp hoặc công cụ tìm kiếm thuận lợi... đã dễ dàng tiếp tay cho hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ... xuất hiện ngày càng nhiều và tinh vi trên môi trường internet. Chỉ tính số đơn nhận được từ Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ, trong năm 2018 có tới 60% liên quan đến vi phạm sở hữu trí tuệ trên môi trường thương mại điện tử.

Việc lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ ở Việt Nam mà còn diễn ra khắp nơi trên thế giới và trên cả sàn thương mại điện tử lớn... gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế và các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Jack Ma (Nhà sáng lập và điều hành tập đoàn Alibaba) thậm chí đã nhận định vấn nạn hàng giả như là căn bệnh "ung thư" của các website thương mại điện tử.

Không những vậy, nhiều website giả mạo doanh nghiệp uy tín để cung cấp thông tin sai lệch về hàng hóa, dịch vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người tiêu dùng, doanh nghiệp. Nhiều người tiêu dùng bức xúc khi tên, tuổi, số điện thoại, địa chỉ của họ bị các doanh nghiệp sử dụng phương thức thương mại điện tử cung cấp cho bên thứ ba, gây ảnh hưởng đến sự an toàn và bảo mật thông tin của khách hàng… Đây chính là vấn đề mà rất nhiều người tiêu dùng lo ngại khi mua hàng online và không biết kêu ai nếu mua phải hàng giả, kém chất lượng.

Mặc dù nước ta đã có những quy định xử phạt về sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái trong Bộ luật Hình sự và Điều 13 Nghị định số 185/2013/NĐ-CP của Chính phủ, nhưng việc phát hiện, tố giác gặp nhiều khó khăn bởi mua hàng online chỉ thông qua giao dịch trên mạng, không có hóa đơn chứng từ, ít có địa chỉ của người bán. Những hàng hóa có giá trị thấp thì người tiêu dùng còn e ngại tố giác, vì vướng mắc thủ tục giấy tờ rất mất thời gian.

Do đó, để có thể bảo vệ người tiêu dùng, nhiều chuyên gia cho rằng cần tăng cường công tác phối hợp và thực thi giữa các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan về công tác chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường internet. Đồng thời nâng cao vai trò, trách nhiệm của các doanh nghiệp sở hữu các website thương mại điện tử trong việc bảo vệ người tiêu dùng; cam kết bán hàng hóa đảm bảo chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và không tiếp tay cho các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Ngoài ra, mỗi người phải trở thành người tiêu dùng thông thái chỉ chọn mua những sản phẩm hàng hóa từ những địa chỉ uy tín, nói không với hàng giả, hàng nhái.

Bảo Anh
Theo Báo Đời sống & Tiêu dùng

Từ khóa: